Doğal kaynakları tüketmenin ölçüsü nedir?
Soru: İnsanın doğal kaynakları tüketmesinin ölçüsü nedir?
Kısa Cevap: Doğal kaynakları tüketmenin ölçüsü, ihtiyaçları israfa kaçmadan karşılamak ve kullanımın doğaya, diğer insanlara ve geleceğe etkisini gözetmektir. İnsan, kendi yararını düşünürken yaşamın devamını sağlayan kaynakları tehlikeye atmamalıdır.
Detaylı Cevap: Doğadan yararlanmak yaşamın bir gereğidir; fakat bu yararlanma sınırsız olamaz. Tüketim kararında kaynağın ne kadar bulunduğu, nasıl yenilendiği ve kullanımından kimlerin etkilendiği önemlidir. Bu nedenle kaynakları kullanırken yalnızca bugünkü kazanca değil, ortak yaşamın ihtiyaçlarına da bakılmalıdır.
“Kullanabiliyorum” demek neden yeterli değildir?
Bir kişinin daha fazla tüketebilecek imkâna sahip olması, her tüketimin gerekli veya doğru olduğu anlamına gelmez. Bir davranışın yapılabilir olması ile sorumlu bir tercih olması farklıdır. Bu ayrım, doğal kaynakların kullanımında ahlaki değerlendirme yapmamızı sağlar.
Kaynak kullanımında sorulabilecek sorular
- Bu kullanım hangi ihtiyacımı karşılıyor?
- Aynı ihtiyacı daha az kaynak harcayarak karşılayabilir miyim?
- Tercihim başka insanların ve canlıların yaşamını nasıl etkiliyor?
- Kaynağın devamlılığını gözetiyor muyum?
- Ortaya çıkacak atığı veya kaybı azaltabilir miyim?
Günlük hayattan örneklerle açıklama
Bir defterin boş sayfalarını değerlendirmek, aynı amaç için hemen yeni bir defter almaya göre mevcut malzemeyi daha uzun süre kullanmayı sağlar. Buradaki ölçü, eğitim ihtiyacından vazgeçmek değil, ihtiyacı karşılarken gereksiz tüketimi azaltmaktır.
Benzer şekilde bir parkın sulanmasında bitkilerin ihtiyacını, hava koşullarını ve su kaynağının durumunu dikkate almak gerekir. Her zaman aynı miktarda su kullanmak yerine koşullara göre karar vermek, kaynak kullanımını daha bilinçli hâle getirir.
Kitaba yazılabilecek örnek cevaplar
Örnek Cevap-1: İnsan doğal kaynakları kullanırken ölçülü davranmalıdır. Bence bu ölçü, ihtiyaçların karşılanmasıyla doğanın korunması arasında sorumlu bir ilişki kurmaktır. Sadece kendimizi düşünerek tüketmek, başka insanların ve canlıların yaşamını zorlaştırabilir.
Örnek Cevap-2: Doğal kaynakların kullanımında israftan kaçınmak ve geleceği düşünmek gerekir. Örneğin bir ormandan yararlanılırken yalnızca elde edilecek ürün değil, ormanın devamı ve orada yaşayan canlılar da önemsenmelidir. Bu nedenle tüketimin sınırı kişisel isteklerle belirlenemez.
Bu düşüncenin çevre etiğiyle bağlantısını insan ve doğa ilişkisini ele alan etkinlik cevaplarında inceleyebilirsiniz.
Diğer etkinlik ve sorular için 11. Sınıf MEB Felsefe Ders Kitabı Cevapları sayfasını ziyaret edebilirsiniz.