10. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 134-135 Cevapları

10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 134–135

4. Etkinlik | Su, Azot ve Karbon Döngülerinin Modellenmesi

Soru 1: Ekosistemdeki enerji akışı gibi ekosistemde bulunan maddelerin de organik ve inorganik formlara dönüşerek canlı ve cansız ortamlar arasında sürekli bir döngü hâlinde olduğunu göz önüne alarak su, karbon ve azot döngülerinde değişikliklere sebep olan fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçler nelerdir?

Kısa ve Öz Cevap: Madde döngülerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçler birlikte etkilidir.

Su döngüsünde buharlaşma, yoğunlaşma, yağış ve yer altına sızma gibi fiziksel süreçler etkilidir.
Karbon döngüsünde fotosentez, solunum, ayrıştırma ve yanma gibi biyolojik ve kimyasal süreçler rol oynar.
Azot döngüsünde ise azot bağlama, nitrifikasyon, denitrifikasyon ve çürüme gibi biyolojik ve kimyasal süreçler döngünün devamını sağlar.

Soru 2: Fotosentez ve solunum açısından CO₂ döngüsü nasıl değerlendirilir?

Kısa ve Öz Cevap: CO₂ fotosentezle azalır, solunumla atmosfere geri döner.

Bitkiler fotosentez sırasında CO₂’yi kullanarak organik madde üretir. Canlılar solunum yaparken bu maddeleri parçalar ve CO₂’yi tekrar atmosfere verir. Böylece karbon dengesi korunur.

Soru 3: Amino asitlerin, DNA ve RNA gibi moleküllerin yapısında azot bulunur. Bu bağlamda azot döngüsünün canlılar için önemi nedir?

Kısa ve Öz Cevap: Azot döngüsü, canlıların temel yapısal moleküllerini oluşturabilmesi için gereklidir.

Azot döngüsü sayesinde atmosferdeki azot, bitkiler tarafından kullanılabilir hâle getirilir. Bu azot, proteinlerin, amino asitlerin, DNA ve RNA’nın yapımında kullanılarak canlıların büyüme ve gelişmesini sağlar.

Soru 4: Bilimsel kaynakları kullanarak madde döngüsü modellerini araştırıp bilgi toplayınız.

Cevap: Ders kitapları, bilim dergileri ve güvenilir internet kaynakları incelenerek madde döngülerinin aşamaları ve modelleri hakkında bilgi toplanır.

Soru 5: Elde ettiğiniz bilgilerden yararlanarak istasyon tekniğiyle birden fazla model oluşturunuz.

Cevap: Her istasyonda su, azot ve karbon döngülerini temsil eden farklı modeller hazırlanır.

Soru 6 - Su, azot ve karbon döngülerini temsil eden istasyonları oluşturunuz.

• 1. İstasyon: Su döngüsü
• 2. İstasyon: Azot döngüsü
• 3. İstasyon: Karbon döngüsü

Soru 7 - İstasyonlara gidecek öğrencileri belirleyiniz.

Cevap: Her öğrencinin en az bir istasyonda görev alacağı şekilde görev paylaşımı yapılır.

Soru 8 - Her istasyon için bir istasyon şefi seçiniz.

Cevap: Düzeni sağlamak, süreyi takip etmek ve ürünleri toplamak amacıyla bir istasyon şefi belirlenir.

Soru 9 - Grupların istasyon değişimini nasıl sağlarsınız?

Cevap: Belirlenen süre sonunda gruplar istasyon değiştirir ve çalışmaya kaldıkları yerden devam eder.

Soru 10 - Oluşturduğunuz modelleri kullanarak madde döngülerini açıklayınız.

Cevap: Modeller yardımıyla suyun, karbonun ve azotun canlılar ile çevre arasındaki dolaşımı sırasıyla açıklanır.

Soru 11 - Kendi modelinizi bilimsel modellerle karşılaştırınız.

Cevap: Bilimsel kaynaklardaki şemalarla karşılaştırılarak eksik ve farklı yönler belirlenir.

Soru 12 - Tespit ettiğiniz farklılıkları ve sebeplerini yazınız.

Tespit Edilen Farklılıklar

1. Bazı aşamaların eksik olması
2. Ok yönlerinin yanlış çizilmesi
3. Bakteri basamaklarının gösterilmemesi
4. İnsan etkisinin eklenmemesi

Farklılıkların Sebepleri

1. Konunun ayrıntılı bilinmemesi
2. Çizim sırasında yapılan hatalar
3. Azot döngüsündeki biyolojik süreçlerin karıştırılması
4. Modeli sadeleştirme isteği

Soru 13 - Bu farklılıklar bilimsel hataya neden olur mu?

Kısa ve Öz Cevap: Evet, olabilir.

Eksik veya yanlış gösterimler, madde döngülerinin yanlış anlaşılmasına ve bilimsel hatalara yol açabilir.

Soru 14 - Hata tespit ettiyseniz modelinizi yeniden düzenleyiniz.

Cevap: Eksik basamaklar eklenir, ok yönleri düzeltilir ve model bilimsel şemalara uygun hâle getirilir.