10. Sınıf Meb Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 268 Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 268 Cevapları (MEB)

Anlam Oluşturabilme Cevapları

Soru 1: Hürriyet Kasidesinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını bağlamlarından hareketle tahmin ediniz.

Kısa Cevap: Kelimeler şiirdeki kullanımına göre anlam kazanır ve bağlama göre yorumlanır.

• cihân: yeryüzü, dünya hayatı
• bâkî: kalıcı, sonsuza kadar süren
• menfaat: kişiye yarar sağlayan durum
• âlî: yücelik ifade eden, yüksek
• kıymet: önem, değer
• âlem: varlıkların bütünü, dünya
• şân: itibar, ün
• ulvî: manevi bakımdan yüce
• baht: kader, talih
• mazlûm: haksızlığa uğrayan kişi
• hürriyet: bağımsızlık, özgürlük durumu
• fânî: geçici olan, yok olacak
• zâlim: adaletsiz ve acımasız kişi
• şöhret: tanınmış olma durumu
• esâret: özgürlüğün elinden alınması, tutsaklık
• kadr (kadir): bir şeyin değeri, önemi

Soru 2: a) Anlamlarını bulduğunuz kelimelerden eş ve zıt anlamlı olanları yazınız.

Kısa Cevap: Kelimeler arasında benzerlik ve karşıtlık ilişkisi vardır.

Eş Anlamlı Kelimeler:

• cihân – âlem
• kıymet – kadr
• şân – şöhret
• âlî – ulvî

Zıt Anlamlı Kelimeler:

• hürriyet – esâret
• mazlûm – zâlim
• bâkî – fânî

Soru 2: b) Şiirde eş ve zıt anlamlı kelimelerin sıklıkla kullanılmasını neye bağlıyorsunuz? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Şiirde duygu ve düşünceleri daha güçlü anlatmak için kullanılır.

Detaylı Cevap: Eş ve zıt anlamlı kelimeler, şiirde anlamı pekiştirir ve okuyucunun dikkatini çeker. Özellikle karşıtlıklar sayesinde (özgürlük–esaret gibi) verilen mesaj daha etkili olur. Bu kullanım aynı zamanda şiire ritim, ahenk ve anlatım zenginliği kazandırır.