10. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 28-30 Cevapları

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 28-30 Cevapları, şiirde dilin nasıl kullanıldığını anlamaya ve öğrencilerin öğrendikleri dil bilgisi unsurlarını kendi şiirlerinde uygulamalarına yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Koşuğun anlatımı incelendikten sonra isim, sıfat ve tamlamalar belirlenmekte; son aşamada dört değer için özgün dörtlükler oluşturulmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları

Sıra Sizde

Soru: 1. a) Koşuğun dil ve anlatım özellikleriyle ilgili verilen özellikleri değerlendiriniz. Cevap:

Özellik	Değerlendirme
Niteleyici kelimelere yer verilmiştir.	✔ Doğru
Mecazlı bir anlatım söz konusudur.	Yanlış. Gerçek ve somut anlatım ağırlıktadır.
Kelimeler genellikle gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır.	✔ Doğru
Türkçe olmayan kelimelere çokça yer verilmiştir.	Yanlış. Türkçe söz varlığı ağırlıktadır.
Deyim ve atasözleriyle zenginleştirilmiştir.	Yanlış. Deyim ve atasözü kullanımı belirgin değildir.
Ezgili, ahenkli bir dil kullanılmıştır.	✔ Doğru
Sembol ve çağrışımlarla zenginleştirilmiştir.	Yanlış. Doğrudan anlatım ön plandadır.
Zıtlıklar üzerine kurulu bir anlatım vardır.	Yanlış. Mevsim değişimi ve tabiatın canlanması anlatılır.
Az sözle çok anlam ifade etmek amaçlanmıştır.	✔ Doğru
Benzetmeye dayalı edebî sanatlar yoğun şekilde kullanılmıştır.	Yanlış. Benzetmeler sınırlıdır.
Sade bir dil kullanılmıştır.	✔ Doğru

Soru: b) Koşuğun ezgi ve ahenginin şiirde tespit ettiğiniz dil ve anlatım özelliklerine olan etkisi ve katkısıyla ilgili düşüncelerinizi yazınız. Örnek cevap: Ezgili söyleyiş, şiirin kulağa hoş gelmesini ve sözlü olarak kolay aktarılmasını sağlamaktadır. Düzenli ses tekrarları ve ritim, tabiatta yaşanan hareketi daha canlı hissettirirken şiirin hafızada kalmasını da kolaylaştırmaktadır.

Soru: 2. a) Koşuğun dil ve anlatım özelliklerinden hareketle söyleyicinin üslup seçimi hakkındaki görüşlerinizi yazınız. Örnek cevap: Söyleyici süslü ve karmaşık bir anlatım yerine gözleme dayalı, yalın ve hareketli bir söyleyiş kullanmıştır. Böylece baharın gelişi ve çevrede oluşan değişiklikler dinleyicinin zihninde kolayca canlanmaktadır.

Soru: b) Söyleyicinin böyle bir üslup seçmesinin sebepleri neler olabilir? Örnek cevap: Şiirin sözlü ortamda topluluğa aktarılması, insanların günlük yaşamından ve doğadan söz etmesi bu üslubun seçilmesinde etkili olmuştur. Kolay söylenen ve hatırlanan bir anlatım, şiirin uzun süre yaşamasını ve farklı kuşaklara ulaşmasını kolaylaştırmıştır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları

Dilimizin İncelikleri

Soru: 1. Tahlil ettiğiniz koşuktan ve Lisan adlı şiirden alınan aşağıdaki parçalardan tabloda istenen kelime ve kelime grubu çeşitlerini bularak ilgili alana yazınız. Cevap:

Tür	Örnek
İsim	yağmur, bulut, kar, dağ, su, kayık, söz, halk
Sıfat	ak, mavi, açık, yeni
İsim tamlaması	dağların suyu, halkın yolları
Sıfat tamlaması	ak tor, mavi bulutlar, açık söz, yeni sözler

Soru: 2. İsim ve sıfatların, bunlarla kurulan tamlamaların metnin içeriğine, dil ve anlatımına katkısıyla ilgili görüşlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: İsimler anlatılan varlıkların ne olduğunu açıkça gösterirken sıfatlar onların renk, biçim ve diğer özelliklerini belirtmektedir. Tamlamalar ise kelimeler arasında anlam bağı kurarak anlatımı zenginleştirmektedir. Böylece şiirdeki görüntüler okuyucunun zihninde daha kolay canlanmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları

Birlikte Öğrenelim

Soru: 1. Grup: Şiirinizde özel ve soyut isimlere yer vererek “merhamet” temasını işleyiniz. Örnek cevap:

İzmir'de bir umut doğar,
Şefkat gönülleri sarar,
Vicdan karanlığı aşar,
Merhamet dünyayı onar.

Özel isim: İzmir
Soyut isimler: umut, şefkat, vicdan, merhamet

Soru: 2. Grup: Şiirinizde niteleme ve belirtme sıfatlarına yer vererek “sevgi” temasını işleyiniz. Örnek cevap:

Bu güzel gün bize yeter,
Sıcak sözler sevgi eker,
Şu küçük kalpler birleşir,
Her güzel duygu yeşerir.

Niteleme sıfatları: güzel, sıcak, küçük
Belirtme sıfatları: bu, şu, her

Soru: 3. Grup: Şiirinizde isim ve sıfat tamlamalarına yer vererek “vatanseverlik” temasını işleyiniz. Örnek cevap:

Vatan sevgisi içimde,
Al bayrak yüksek göklerde,
Yurdun sesi yüreğimde,
Güzel ülkem ellerimde.

İsim tamlamaları: vatan sevgisi, yurdun sesi
Sıfat tamlamaları: al bayrak, güzel ülkem

Soru: 4. Grup: Şiirinizde topluluk ismi ve zincirleme isim tamlamalarına yer vererek “özgürlük” temasını işleyiniz. Örnek cevap:

Millet hür yarına bakar,
Gençlerin umudu akar,
Vatan çocuklarının sesi,
Özgür göklere yükselir.

Topluluk ismi: millet
Zincirleme isim tamlaması: vatan çocuklarının sesi

Soru: Yazdığınız şiirleri sınıfınızla paylaşınız. Örnek cevap: Hazırladığımız dörtlükleri sınıfta okuyarak diğer grupların şiirleriyle karşılaştırdık. Kullanılan hece ölçüsü ve dil bilgisi unsurlarını birlikte değerlendirdik.

Soru: Yazdığınız şiirlerde değerleri nasıl işlediğinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: Değerleri günlük hayatta karşılığı olan duygu ve davranışlar üzerinden ele aldık. İstenen isim, sıfat ve tamlama çeşitlerini kullanarak şiirlerin hem konuya hem de dil bilgisi çalışmasına uygun olmasına dikkat ettik.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 28-30 Cevapları - Dilimizin İncelikleri