10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42-45 Cevapları - Turnalar ve Dilimizin İncelikleri
Yayınlanma:
Güncelleme:
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42-45 Cevapları, Turnalar metnindeki kelime çalışmaları, türkünün sözlü gelenekteki özellikleri, kafiye-redif incelemesi ve kısa hikâye etkinliği için örnek cevaplar sunuyor.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42-45 Cevapları, Turnalar türküsünü anlam, söz varlığı, sözlü kültür ve ahenk bakımından inceleyen etkinliklerden oluşmaktadır. Öğrenciler kelimelerin bağlamdaki anlamlarını belirledikten sonra türkülerin kuşaklar arasında nasıl yayıldığını değerlendirip öğrendiklerini bir hikâye yazma çalışmasında uygulamaktadır.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları
Okuma Metni - Turnalar
Bu sayfada Turnalar adlı anonim türkü okunmaktadır. Doğrudan cevaplanacak bir etkinlik bulunmamaktadır. Türküde turnalar, uzak yerlerle insanlar arasında haber taşıdığı düşünülen kuşlar olarak ele alınmış; sevdiğinden ayrı kalan insanın özlemi ve umudu dile getirilmiştir.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları
Söz Varlığımız
Soru: 1. Kelimelerin ve kelime gruplarının metindeki anlamlarını belirleyerek bunların yerine kullanılabilecek ifadeleri yazınız. Cevap:
| İfade | Metindeki Anlam | Kullanılabilecek Başka İfade |
|---|---|---|
| katar katar | Sıralar hâlinde, peş peşe | Art arda, sıra sıra |
| eğrim eğrim | Kıvrılarak, eğilerek | Kıvrım kıvrım |
| nâme | Mektup | Mektup |
| Mevlâ | Allah | Yaradan |
| cümle | Hep, bütün | Tümü |
| onarmak | İyi duruma getirmek | Düzeltmek, yoluna koymak |
| asıl | Soy, geldiği köken | Köken, soy |
Soru: 2. Dizelerde altı çizili kelimeleri farklı anlamlara gelecek biçimde cümle içinde kullanınız. Örnek cevap:
kalmaz: Derslerine çalışırsa sınıfta kalmaz.
inme: Yaşlı adam geçirdiği inme sonrasında tedavi gördü.
gelir: Bu dükkânın günlük geliri oldukça yüksektir.
sarayım: Benim hayalimdeki sarayım rengârenk bahçelerle çevrilidir.
ara: Uzun yolculukta bir saatlik ara verdik.
kalmaz: Derslerine çalışırsa sınıfta kalmaz.
inme: Yaşlı adam geçirdiği inme sonrasında tedavi gördü.
gelir: Bu dükkânın günlük geliri oldukça yüksektir.
sarayım: Benim hayalimdeki sarayım rengârenk bahçelerle çevrilidir.
ara: Uzun yolculukta bir saatlik ara verdik.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 44 Cevapları
Sıra Sizde - Türkülerin Oluşması ve Yayılması
Soru: 1. Türküler sözlü geleneğin hangi özelliklerini taşır? Yazınız. Cevap: Türküler toplum içinde doğar ve insanların söylemesiyle yayılır. Çoğu anonimleşir, kuşaktan kuşağa aktarılır ve aktarım sürecinde değişikliklere uğrayabilir. Halkın yaşadığı önemli olaylar ile ortak sevinç ve üzüntüler türkülerin içeriğine yansır.
Soru: 2. Türkülerin kuşaktan kuşağa aktarılmasının sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi yazınız. Örnek cevap: İnsanlar kendilerini etkileyen olayları ve duyguları türküler aracılığıyla hatırlamaktadır. Türkülerin ezgili olması, kolay hatırlanması ve ortak yaşantıları anlatması onların nesiller boyunca söylenmesini sağlamıştır. Özellikle geniş toplum kesimlerini ilgilendiren türküler daha uzun ömürlü olmaktadır.
Soru: 3. Türkülerin yayılma şekillerinde zamanla ne tür değişiklikler olduğunu örnekler vererek açıklayınız. Cevap: Geçmişte türküler insanların hareketliliği sayesinde yayılıyordu. Âşıklar, kervanlar, askerler ve göç eden topluluklar bir yörede duydukları türküyü başka yerlere taşıyabiliyordu. Daha sonra radyo, televizyon ve teyp gibi araçların yaygınlaşması türkünün çok daha hızlı biçimde geniş çevrelere ulaşmasını sağlamıştır.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 45 Cevapları
Sıra Sizde - Ahenk Özellikleri
Soru: Turnalar türküsünün tabloda verilen ahenk özelliklerini belirleyiniz. Cevap:
| Kavram | Cevap |
|---|---|
| Nazım birimi | Bent; üç dizelik bölümlerin ardından iki dizelik kavuştak gelir. |
| Ölçü | 11'li hece ölçüsü |
| Asonans | a, ı ve i ünlülerinin sık tekrarı |
| Aliterasyon | r, l ve n ünsüzlerinin tekrarı |
| Kafiye | “pınara-ara-onara”da “ara” zengin kafiye; “kış-taş-hoş”ta “ş” yarım kafiyedir. |
| Redif | “olur” kelimesi ile “sorayım-sarayım-alayım” sözcüklerindeki “-ayım” bölümü rediftir. |
| Kelime ve dize tekrarları | “İnme turnam inme”, “katar katar”, “eğrim eğrim” ve iki dizelik kavuştak tekrar edilmektedir. |
Dilimizin İncelikleri - Hikâye Yazma
Soru: Turnalar türküsünün konusundan hareketle kısa bir hikâye yazınız. Başkahramanı ve turnaları betimleyiniz. Betimlemede hangi sözcük türünü daha çok kullandığınızı açıklayınız. Örnek cevap:
Gökyüzündeki Mektup
Zeynep, geniş ovanın kenarındaki eski taş evde yaşayan genç bir kızdı. Abisi uzun süredir başka bir şehirdeydi ve ondan haftalardır haber alamamıştı. Her akşam sessiz, yüksek tepeye çıkarak uzak yollara bakardı.
Bir gün gökyüzünde zarif, uzun boyunlu, gri kanatlı turnalar belirdi. Kuşlar düzgün sıralar hâlinde ilerlerken içlerinden biri pınarın çevresinde dönmeye başladı. Zeynep onun yorgun hareketlerini dikkatle izledi.
Turnaların eskiden haber taşıdığına dair anlatıları hatırlayınca küçük bir mektup yazdı. Mektubunda abisine onu özlediğini ve eve dönmesini beklediğini söyledi. Turnalar güneşin battığı yöne doğru uzaklaşırken Zeynep onların kanatlarında kendi umudunun da yolculuğa çıktığını düşündü.
Betimlemelerde çoğunlukla sıfatlardan yararlandım. Çünkü “eski taş ev, sessiz tepe, zarif turnalar, uzun boyunlu kuşlar, gri kanatlar” gibi ifadeler varlıkların özelliklerini belirginleştirerek hikâyenin okuyucunun zihninde canlanmasını kolaylaştırır.
Gökyüzündeki Mektup
Zeynep, geniş ovanın kenarındaki eski taş evde yaşayan genç bir kızdı. Abisi uzun süredir başka bir şehirdeydi ve ondan haftalardır haber alamamıştı. Her akşam sessiz, yüksek tepeye çıkarak uzak yollara bakardı.
Bir gün gökyüzünde zarif, uzun boyunlu, gri kanatlı turnalar belirdi. Kuşlar düzgün sıralar hâlinde ilerlerken içlerinden biri pınarın çevresinde dönmeye başladı. Zeynep onun yorgun hareketlerini dikkatle izledi.
Turnaların eskiden haber taşıdığına dair anlatıları hatırlayınca küçük bir mektup yazdı. Mektubunda abisine onu özlediğini ve eve dönmesini beklediğini söyledi. Turnalar güneşin battığı yöne doğru uzaklaşırken Zeynep onların kanatlarında kendi umudunun da yolculuğa çıktığını düşündü.
Betimlemelerde çoğunlukla sıfatlardan yararlandım. Çünkü “eski taş ev, sessiz tepe, zarif turnalar, uzun boyunlu kuşlar, gri kanatlar” gibi ifadeler varlıkların özelliklerini belirginleştirerek hikâyenin okuyucunun zihninde canlanmasını kolaylaştırır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
SORU & CEVAP
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.