10. Sınıf Meb Fizik Ders Kitabı Sayfa 281-282 Cevapları

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 281 – Çalışma Yaprağı

Soru 1: Aşağıda verilen periyodik dalganın K ve L noktaları arasındaki yatay uzaklık 30 cm’dir. Dalganın ortamdaki yayılma sürati 8 cm/s olduğuna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Dalga boyu kaç cm olur?

Cevap: K ve L noktaları arasındaki 30 cm’lik mesafe, şekilde 1,5 dalga boyuna karşılık gelmektedir.
Bu durumda;
30 cm = 1,5 λ ⇒ λ = 20 cm
Dalganın dalga boyu 20 cm’dir.

b) Frekansı kaç Hz olur?

Cevap: Dalga sürati ile dalga boyu ve frekans arasındaki ilişki v = λ · f bağıntısı ile ifade edilir.
Verilen değerler yerine yazılırsa;
8 = 20 · f ⇒ f = 0,4 Hz
Dalganın frekansı 0,4 Hz’dir.

c) Genliği kaç cm olur?

Cevap: Genlik, dalganın denge konumundan tepeye ya da çukura olan maksimum dik uzaklıktır.
Grafikte bu uzaklık 4 cm olarak görülmektedir.
Dalganın genliği 4 cm’dir.

ç) Kaynağın frekansı 0,5 Hz yapılırsa oluşan dalgaların dalga boyu kaç cm olur? Yeni oluşan dalgaları şekil üzerinde gösteriniz.

Cevap: Ortam değişmediği için dalganın yayılma sürati sabit kalır (8 cm/s).
Yeni frekans değeri için:
8 = λ · 0,5 ⇒ λ = 16 cm
Yeni oluşan dalgaların dalga boyu 16 cm olur.
(Dalga boyu küçüldüğü için dalgalar şekil üzerinde daha sık çizilir.)

Soru 2: Keman, dört teli olan yaylı bir çalgıdır. Keman telleri üzerinde sol, re, la ve mi temel notaları bulunur. Bu notalardan la notasının uluslararası standart referans frekansı 440 Hz’tir. Sesin sürati havada 340 m/s olduğuna göre la notasının havadaki dalga boyunu hesaplayınız.

Cevap: Ses dalgaları için hız–dalga boyu–frekans ilişkisi v = λ · f şeklindedir.
Verilen değerler kullanılırsa;
340 = λ · 440 ⇒ λ = 340 / 440 ≈ 0,77 m
La notasının havadaki dalga boyu yaklaşık 0,77 metredir.

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 282 – Dalga ve Osiloskop

Soru 3: Elektriksel sinyallerin zaman içindeki değişimini görsel olarak temsil eden bir ölçüm cihazı olan osiloskop, bu sinyallerin dalga formlarının kullanıcı tarafından analiz edilebilmesini sağlar. Yandaki şekilde bir devreye ait dalga şeklinin osiloskop ekranındaki görüntüsü verilmiştir. Düşey eksen, gerilim olarak genliği ifade etmektedir. Görüntüdeki grafik değerlerini ve bir tam dalganın 2 saniyede oluştuğunu dikkate alarak aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz. Doğru olan ifadeler için “D”, yanlış olan ifadeler için “Y” yazınız. Yanlış ifadelerin doğrusunu açıklama bölümüne yazınız.

Değerlendirme

1. Dalganın genliği 0,75 V’tur.
Cevap: D
Açıklama: Grafikte denge konumundan tepe noktasına olan düşey uzaklık 0,75 V olarak görülmektedir. Bu değer dalganın genliğidir.

2. Dalganın genliği 1,5 cm’dir.
Cevap: Y
Açıklama: Genlik düşey eksende gösterilmiş ve birimi volt (V) cinsindendir. Doğru ifade: Dalganın genliği 0,75 V’tur.

3. Dalganın dalga boyu 8 cm’dir.
Cevap: D
Açıklama: Aynı fazdaki iki nokta (örneğin iki tepe) arasındaki yatay uzaklık 8 cm’dir. Bu mesafe dalga boyunu verir.

4. Dalga periyodik dalgadır.
Cevap: D
Açıklama: Dalga belirli zaman aralıklarında kendini tekrar ettiği için periyodiktir.

5. Dalganın frekansı 2 Hz’dir.
Cevap: Y
Açıklama: Bir tam dalga 2 saniyede oluştuğuna göre periyot T = 2 s olur. Frekans f = 1 / T = 1 / 2 Hz’dir.

Performans Görevine Hazırlık

Soru: Performans göreviniz için bu bölümde öğrendiğiniz kavramları yazınız.

Cevap: Bu bölümde öğrendiğim temel kavramlar şunlardır:
Dalga, titreşimin enerji taşıyarak yayılmasıdır. Dalga boyu (λ) ardışık iki tepe veya çukur arasındaki uzaklıktır. Genlik, dalganın denge konumundan en büyük sapma miktarıdır. Frekans (f) bir saniyede oluşan dalga sayısını, periyot (T) ise bir tam dalganın oluşma süresini ifade eder. Dalga hızı (v), dalganın birim zamanda aldığı yol olup v = λ · f bağıntısı ile hesaplanır. Ayrıca enine dalga, boyuna dalga, mekanik dalga ve elektromanyetik dalga kavramlarını da öğrendim.