10. Sınıf Meb Kimya Ders Kitabı Sayfa 180-182 Cevapları

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 180–181

Etkinlik: Çözünürlük Cevapları

Sayfa 180 – Etkinlik Açıklaması

Adı: Çözünürlük
Amacı: Bazı katı maddelerin sudaki çözünürlüklerini belirlemek
Süresi: 40 + 40 dakika

Kısa Açıklama: Kanıt kartları incelenerek farklı katıların suda çözünme miktarları karşılaştırılır. Değerlendirme soruları bir sonraki sayfada cevaplanır.

Cevap: Bu etkinliğe ait değerlendirme sorularının cevapları sayfa 181’de yer almaktadır.

Sayfa 181 – Değerlendirme Soruları

Soru 1: Farklı katıların 100 g suda çözünen miktarlarının neden farklı olduğunu açıklayınız.

Kısa Cevap (2 cümle): Katı maddelerin tanecik yapıları birbirinden farklıdır. Bu durum çözünürlüklerinin de farklı olmasına neden olur.

Ayrıntılı Cevap: Her katı maddenin tanecikleri arasındaki çekim kuvveti ve kristal yapısı farklıdır. Ayrıca sıcaklık, çözünürlük üzerinde etkilidir. Bu nedenle aynı sıcaklıkta ve aynı miktar suda, farklı maddeler farklı miktarlarda çözünür.

Soru 2: 100 g suda maksimum çözünme miktarını belirlemek için bir deney planlayınız.

Deney Planı

Deneyin Adı: Katı Maddelerin Suda Çözünürlüğünün Belirlenmesi

Malzemeler: Beherglas, su, hassas terazi, termometre, ısıtıcı, cam çubuk, NaCl, KNO₃, CuSO₄

Güvenlik Önlemleri: Deney sırasında gözlük ve eldiven kullanılmalı, sıcak sıvılar dikkatle tutulmalıdır.

Deneyin Yapılışı:

• 100 g su beher içine konur ve belirli bir sıcaklığa kadar ısıtılır.
• Katı madde azar azar eklenip karıştırılır.
• Dibe çöken katı oluştuğunda eklenen miktar not edilir.
• Aynı işlem diğer katı maddeler için tekrarlanır.

Bulgular ve Sonuç

Soru 1: Deney Tablosu

Soru 2: Deney sonuçlarına göre çözünürlük nedir?

Kısa Cevap (2 cümle): Çözünürlük, belirli bir sıcaklıkta 100 g suda çözünebilen en fazla madde miktarıdır.

Ayrıntılı Cevap: Bir katının çözünürlüğü, sıcaklık sabitken suda çözünebileceği maksimum miktarı ifade eder. Bu değer her madde için farklıdır.

Soru 3: Bilimsel çözünürlük tanımı ile kendi tanımınız arasındaki farkı açıklayınız.

Kısa Cevap (2 cümle): Bilimsel tanımda sıcaklık ve basınç birlikte dikkate alınır. Kendi tanımım yalnızca suyu temel almaktadır.

Ayrıntılı Cevap: Bilimsel çözünürlük tanımı, belirli sıcaklık ve basınçta herhangi bir çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarını kapsar. Benim tanımım ise yalnızca 100 g suyu esas aldığı için daha sınırlıdır.

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 182

Değerlendirme Cevaplar

Soru 1: 60 °C’de hazırlanan sakkaroz ve sodyum klorür çözeltileri 20 °C’ye soğutulduğunda hangisinin dibinde daha fazla katı oluşur? Neden?

Kısa Cevap (2 cümle): Sakkaroz çözeltisinde daha fazla katı oluşur. Çünkü sıcaklık düşünce sakkarozun çözünürlüğü sodyum klorüre göre çok daha fazla azalır.

Ayrıntılı Cevap: 60 °C’de 100 g suda 288,9 g sakkaroz çözünürken, 20 °C’de bu değer 201,9 g’a düşer. Soğutma sırasında 288,9 − 201,9 = 87,0 g sakkaroz çöker.
Sodyum klorürde ise 60 °C’de 37,1 g, 20 °C’de 35,7 g çözünür ve yalnızca 1,4 g çökelti oluşur. Bu nedenle sıcaklık azalmasıyla sakkaroz çözeltisinde daha fazla katı birikir.

Yansıtma Notu

Soru 1: Ders öncesi ve sonrası çözünürlükle ilgili görüşlerinizi özetleyiniz.

Kısa Cevap (2 cümle): Önceden çözünürlüğü yalnızca erime olarak düşünüyordum. Sonrasında sıcaklık, madde cinsi ve basıncın çözünürlüğü etkilediğini öğrendim.

Ayrıntılı Cevap: Ders öncesinde çözünürlüğün sabit bir özellik olduğunu sanıyordum. Ders sonrasında ise aynı maddenin farklı sıcaklıklarda farklı miktarlarda çözünebildiğini ve bu durumun çökelti oluşumunu etkilediğini kavradım.

Soru 2: Yaptığınız çözünürlük deneyini ve süreci değerlendiren bir metin yazınız.

Kısa Cevap (2 cümle): Deney, çözünürlüğün sıcaklıkla değiştiğini açıkça gösterdi. Ölçüm ve gözlemin sonuçları doğrudan etkilediğini fark ettim.

Ayrıntılı Cevap: Deney sürecinde farklı katı maddelerin suda çözünme miktarlarını karşılaştırdık. Bazı maddelerin tamamen çözüldüğünü, bazılarının ise sıcaklık azaldığında çökelti oluşturduğunu gözlemledim. Doğru tartım, sabit sıcaklık ve dikkatli karıştırma yapılmadığında sonuçların değişebileceğini gördüm.