10. Sınıf Meb Kimya Ders Kitabı Sayfa 238-240 Cevapları

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 238

Etkinlik: Çöktüğünü Gördün mü?

Soru: Aşağıdaki basamakları takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. Basamakları tamamladıktan sonra “Değerlendirme” bölümündeki soruları cevaplayınız.

1) Makro Ölçek Deneyi Sonucu

Soru: Deney sonrasında gözlemlerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Beyaz çökelti oluşmuştur.

Detaylı Cevap: AgNO₃ çözeltisi ile Na₂CO₃ çözeltisi karıştırıldığında ortamda beyaz renkli bir çökelti oluşmuştur. Bu çökelti gümüş karbonat (Ag₂CO₃) maddesidir. Bu durum, makro ölçekte bir çökelme tepkimesinin gerçekleştiğini gösterir. Gözlemler açıkça görülebilecek şekilde belirgindir.

2) Mikro Ölçek Deneyi Sonucu

Soru: Deney sonrasında gözlemlerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Mikro ölçekte de beyaz çökelti oluşmuştur.

Detaylı Cevap: Na₂CO₃ çözeltisi, AgNO₃ çözeltisine eklendiğinde yine beyaz çökelti oluşmuştur. Bu çökelti yine gümüş karbonattır (Ag₂CO₃). Mikro ölçekte yapılan deneyde kullanılan madde miktarı daha az olmasına rağmen aynı kimyasal tepkimenin gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Bu durum, deneyin daha az madde ile de yapılabileceğini ve çevreye daha az zarar verdiğini gösterir.

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 239

Bulgular ve Sonuç Cevap

Soru 1: Makro ve mikro ölçekli deneylerin sonuçlarını incelediğinizde herhangi bir farklılık gözlemlediniz mi?

Kısa Cevap: Tepkime aynı, kullanılan madde miktarı farklıdır.

Detaylı Cevap: Her iki deneyde de beyaz çökelti (Ag₂CO₃) oluşmuştur, yani kimyasal tepkime aynıdır. Ancak mikro ölçekte deneyde daha az kimyasal ve su kullanılmış, bu da daha az atık ve çevre kirliliği oluşturmuştur.

Soru 2: Ekosisteme etkileri belirlemek için ölçütler oluşturunuz.

Kısa Cevap: Kimyasal ve su kullanımı en az olmalıdır.

• Kullanılan kimyasal miktarı düşük olmalı
• Atık miktarı az olmalı
• Su tüketimi minimum olmalı
• Çevreye zarar veren maddeler azaltılmalı
• Enerji tasarrufu sağlanmalı

Soru 3: Tabloyu doldurunuz

Kısa Cevap:

• Makro: 200 mL su, 11 g madde
• Mikro: 20 mL su, 0,11 g madde

Makro ölçekli deney:

• Toplam su: 200 mL (100 mL + 100 mL)
• Kimyasal madde: 11 g (1 g AgNO₃ + 10 g Na₂CO₃)

Mikro ölçekli deney:

• Toplam su: 20 mL (10 mL + 10 mL)
• Kimyasal madde: 0,11 g (0,01 g AgNO₃ + 0,1 g Na₂CO₃)

Soru 4: Makro ve mikro deneyleri karşılaştırınız

Kısa Cevap: Mikro ölçek daha çevre dostudur.

Detaylı Cevap: Makro deneyde fazla su ve kimyasal kullanıldığı için atık ve çevresel zarar daha fazladır. Mikro deneyde ise daha az madde kullanılır, bu da su ayak izini azaltır ve atom ekonomisini artırır. Bu nedenle mikro ölçekli deneyler daha sürdürülebilir ve çevreye duyarlıdır.

Değerlendirme Cevapları

Soru 1: Mikro ölçekli deneylerin avantaj ve dezavantajları

Kısa Cevap: Avantajı fazla, dezavantajı azdır.

Avantajları:

• Az kimyasal kullanımı
• Daha az atık oluşumu
• Daha güvenli ortam
• Düşük maliyet

Dezavantajları:

• Ölçüm hassasiyeti zor olabilir
• Deney gözlemi zorlaşabilir

Soru 2: Su ayak izi ve kimyasal kirlilik nasıl azaltılır?

Kısa Cevap: Geri dönüşüm ve tasarruf yapılmalıdır.

• Su geri kazanımı yapılmalı
• Kimyasallar geri dönüştürülmeli
• Doğa dostu maddeler kullanılmalı
• Mikro ölçekli deneyler tercih edilmeli

Soru 3: Ürünleri çevreye zarar vermeden nasıl kaldırdınız?

Kısa Cevap: Atıklar uygun şekilde toplandı.

Detaylı Cevap: Deney sonunda oluşan atıklar lavaboya dökülmeden özel atık kaplarında toplandı. Cam malzemeler temizlenerek tekrar kullanıma hazır hâle getirildi.

Soru 4: Çevre kirliliğini artıran/azaltan işlemler

Kısa Cevap: Mikro ölçek kirliliği azaltır.

Detaylı Cevap: Deneyde mikro ölçek kullanılarak su ve kimyasal tüketimi azaltıldı. Bu sayede çevreye verilen zarar minimuma indirildi.

Soru 4a: Çevre kirliliğinin kaynakları nelerdir?

Kısa Cevap: Sanayi ve bilinçsiz kullanım en büyük nedenlerdir.

Detaylı Cevap: Çevre kirliliğinin başlıca nedenleri:

• Sanayi atıkları
• Kimyasal maddeler
• Plastik kullanımı
• Tarım ilaçları
• Bilinçsiz su ve enerji tüketimi

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 240

Soru b) Doğayı korumak, çevresel temizlik ve sürdürülebilirliği sağlamak için neler yapabilirsiniz?

Kısa Cevap: Geri dönüşüm yaparak, enerji ve su tasarrufu sağlayarak doğayı koruyabiliriz.

Detaylı Cevap: Doğayı korumak için günlük hayatta bazı basit ama etkili önlemler alınabilir. Geri dönüşüm yapmak, atıkları azaltır ve doğal kaynakların korunmasını sağlar. Su ve enerji tasarrufu yapmak, kaynakların daha verimli kullanılmasına yardımcı olur. Ayrıca çevre dostu ürünler kullanmak, plastik tüketimini azaltmak ve doğaya zarar vermeyen alışkanlıklar edinmek sürdürülebilir bir yaşam için önemlidir.

Soru c) İsrafı önleyerek doğayı nasıl korumuş olursunuz?

Kısa Cevap: İsrafı azaltarak doğal kaynakları koruruz.

Detaylı Cevap: İsrafı önlemek, doğadaki sınırlı kaynakların gereksiz tüketilmesini engeller. Gereksiz su, enerji ve madde kullanımını azaltmak, çevreye verilen zararı azaltır. Bu sayede hem çevre temizliği sağlanır hem de sürdürülebilirlik desteklenir. İsrafın önlenmesi, doğal dengenin korunmasına katkı sağlar.

Soru ç) Kaynak kullanımını, israfı ve kirliliği azaltmak için üç yöntem yazınız.

Kısa Cevap: Geri dönüşüm, enerji tasarrufu ve arıtma sistemleri kullanılmalıdır.

• Geri dönüşüm sistemlerini yaygınlaştırmak
• Enerji tasarruflu ve verimli teknolojiler kullanmak
• Atık su arıtma ve yeniden kullanım sistemleri kurmak

Bu yöntemler sayesinde hem kaynak tüketimi azalır hem de çevre kirliliği önemli ölçüde önlenir.