10. Sınıf Meb Tarih Ders Kitabı Sayfa 172-173 Cevapları

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 172–173

2.5. Osmanlı Devleti’nin İlim ve İrfan Geleneği

Düşünelim Soru ve Cevaplar

Haritayı inceleyerek soruları cevaplayınız.

Soru 1: Osmanlı Dönemi’ne ait Bursa şehir krokisi üzerinden Osmanlı şehirlerinin özelliklerine dair hangi çıkarımlarda bulunabilirsiniz? Açıklayınız.

Cevap: Bursa şehir krokisi incelendiğinde Osmanlı şehirlerinin merkezinde dinî, ticari ve sosyal yapıların birlikte planlandığı görülmektedir. Ulu Cami, hanlar, bedesten ve çarşıların şehir merkezinde yer alması, Osmanlılarda “cuma kılınır, pazar kurulur” anlayışının benimsendiğini göstermektedir. Şehirler sadece yerleşim alanı değil; ibadet, ticaret, eğitim ve sosyal yardımlaşmanın bir arada yürütüldüğü merkezler olarak tasarlanmıştır. Bu durum, Osmanlı şehirlerinde düzenli, planlı ve insan merkezli bir şehircilik anlayışının hâkim olduğunu ortaya koymaktadır.

Soru 2: Krokideki hangi tarihî yapılar o dönemin ilim ve irfan geleneğinin oluşmasında etkili olmuş olabilir? Neden böyle düşündüğünüzü açıklayınız.

Cevap: Krokide yer alan Yıldırım Külliyesi, Yeşil Külliyesi, Muradiye Külliyesi, Emir Sultan Külliyesi ve Bursa Ulu Cami, Osmanlı’nın ilim ve irfan geleneğinin oluşmasında etkili olan başlıca yapılardır. Bu yapılarda medrese, cami, imaret, darüşşifa ve dergâhlar bulunması; dinî eğitim, ilmî faaliyetler ve sosyal dayanışmanın aynı merkezlerde yürütüldüğünü göstermektedir. Özellikle Yıldırım Darüşşifası’nda tıp eğitimi verilmesi, Osmanlı’da ilmin sadece dinle sınırlı kalmadığını; bilimsel ve pratik alanlarda da geliştiğini kanıtlamaktadır. Emir Sultan Dergâhı ise tasavvufî sohbetlerle halkın manevî eğitimine katkı sağlamıştır.