10. Sınıf Meb Tarih Ders Kitabı Sayfa 196 Cevapları

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları — Sayfa 196

Soru 1 Uygulama adımlarını takip ederek etkinliği yapınız.

(Performans görevi: Osmanlı’da ilim ve irfan geleneğini anlatan çözümlemeli veya dijital öykü.)

OSMANLI’DA İLİM VE İRFAN — DİJİTAL ÖYKÜ

Amaç: Osmanlı’da ilim ve irfanın; şehir, kurum ve şahsiyetlerle nasıl geliştiğini anlatmak.

Ekip ve Görev Dağılımı

• Senaryo – Anlatım: 1 kişi
• Görsel – Kurgu: 1 kişi
• Ses – Müzik – Montaj: 1 kişi

Senaryo

Açılış: Bursa sokaklarından görüntüler… Cami, medrese, çarşı yan yana görünür.
Ses: “Bir şehir, ilimle yükselir; irfanla anlam bulur.”

1. Bölüm — Şehirler
Bursa, Edirne, İstanbul; fetihlerden sonra ilim merkezleri oldu.
Külliyeler, bedestenler ve imaretler şehirlerin kalbi hâline geldi.

2. Bölüm — Kurumlar
Medreselerde aklî ve dinî ilimler okutuldu.
Tekkelerde ahlâk ve tasavvuf öğretildi.
Vakıflar kurumları ayakta tuttu; imaretler yoksullara aş verdi.

3. Bölüm — Şahsiyetler
Şeyh Edebali — manevi rehber
Davud-i Kayseri — medrese geleneği
Dursun Fakih — dinî otorite
Emir Sultan — ilim halkaları
Hacı Bayram Veli — tasavvuf ve ilim dengesi

Kapanış: “Bir şehir kurumlarıyla yaşar; bir medeniyet âlimleriyle yükselir.”

Sunum Özeti (5 cümle)
Osmanlı şehirleri cami ve külliyelerle şekillendi.
Medreseler ilmin, tekkeler irfanın merkezleri oldu.
Vakıflar sosyal yardımlaşmayı geliştirdi.
Âlimler bu geleneğe yön verdi.
Böylece ilim ve irfan, Osmanlı toplumunu güçlendirdi.

Soru 2 — Gelecek Derse Hazırlık

1453–1683 arasındaki siyasi ve askerî mücadeleleri araştırınız.

• 1453 İstanbul’un Fethi: Bizans sona erdi, Osmanlı büyük güç oldu.
• Trabzon, Mora, Kırım’ın alınması: Karadeniz hâkimiyeti sağlandı.
• Çaldıran, Mercidabık, Ridaniye: Doğu ve Güney toprakları Osmanlı’ya katıldı; hilafet Osmanlı’ya geçti.
• Kanuni Dönemi fetihleri: Belgrad, Rodos, Mohaç, Bağdat — devlet en geniş sınırlarına ulaştı.

Sonuç: Bu mücadeleler, Osmanlı’yı cihan devleti hâline getirdi.

Soru 3 — Etkinlik (Savaş Aracı Modeli)

Fetih dönemindeki savaş araçlarından birini seçip modelleyiniz.

Cevap (Öneri):

ŞAHİ TOPU (Model Örneği)

Malzemeler

• karton kutu
• kağıt rulolar
• karton
• pipet
• yuvarlak kapak
• yapıştırıcı / bant

Adımlar

1. Namlu için ruloyu kullanın.
2. Tekerlekler için kapakları yerleştirin.
3. Gövdeyi kartondan kesin ve sabitleyin.
4. Boyayıp etiketleyin: “Şahi Topu”.

İsterseniz kuşatma kulesi veya çekdirge de tasarlayabilirsiniz.