10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 39-43 Cevapları - Selçuklularda Yönetim ve Veraset

10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 39-43 Cevapları - Selçuklularda Yönetim ve Veraset
10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı 39-43. sayfa cevaplarında Büyük Selçuklu yönetim teşkilatı, eski ve yeni hükümdarlık alametleri, veraset sisteminin merkezî otoriteye etkisi ve atabeylik uygulaması inceleniyor.

10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 39-43 Cevapları, Selçuklu devlet düzeninin merkezden taşraya nasıl örgütlendiğini ve eski Türk yönetim geleneklerinin Türk-İslam devletlerinde nasıl sürdürüldüğünü açıklayan etkinlikleri kapsamaktadır. Hükümdarlık alametlerinden veraset ve atabeylik sistemine kadar devlet yönetiminin temel unsurları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.

10. Sınıf MEB Tarih Sayfa 39-43 Cevapları - Atabeylik ve Veraset

Büyük Selçuklu Devleti'nde sultan merkezî otoritenin en üst temsilcisi durumundaydı ve devlet işleri divan teşkilatı aracılığıyla yürütülüyordu. İslamiyet sonrasında eski hükümdarlık sembollerine yeni alametlerin eklenmesi Türk devlet anlayışındaki değişimi göstermektedir. Veraset ve atabeylik uygulamaları ise güçlü yönlerinin yanında merkezî otorite açısından bazı sorunlar da meydana getirmiştir.


10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları

Büyük Selçuklu Devleti Yönetim Yapısı

Bilgi Görseli 1.3'te Büyük Selçuklu Devleti'nin merkez ve taşra teşkilatı, adalet sistemi, saray görevlileri ve ordu yapısı birlikte gösterilmektedir. Divan-ı A'lâya bağlı alt divanların maliye, askerî işler, yazışma ve denetim gibi görevleri yerine getirdiği görülmektedir.

39. sayfada öğrencinin ayrıca cevaplaması gereken bağımsız bir soru bulunmamaktadır.


10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları

Selçuklularda Devlet Anlayışının Gelişimi

Soru: Kaynak F ve Kaynak G'yi Türklerde devlet anlayışının gelişimi ve değişimi bağlamında değerlendiriniz. Örnek cevap: Kaynaklarda hem eski Türk siyasi geleneklerinin devam ettiği hem de İslamiyet'in etkisiyle yeni uygulamaların benimsendiği görülmektedir. Selçuklu beylerinin otağ kurup kurultay yapması eski Türk geleneğinin sürdüğünü gösterirken hutbe okutulması, halifenin hükümdarlığı onaylaması ve İslami ünvanların kullanılması yeni dönemin özellikleridir. Tuğrul Bey adına para bastırılması da hükümdarın siyasi hâkimiyetini gösteren önemli bir uygulamadır. Böylece Selçuklu devlet anlayışı Türk gelenekleri ile İslami siyasi anlayışın birleşmesiyle şekillenmiştir.

10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları

Selçuklu Sarayı ve Hükümdarlık Alametleri

Soru: Kaynak Ğ ve Kaynak H'deki hükümdarların konumundan ve maiyetindeki kişilerin duruşlarından hareketle Selçuklu sarayındaki yönetim anlayışı ve hiyerarşiye dair çıkarımlarınızı yazınız. Örnek cevap: Hükümdarın görsellerde diğer kişilerden daha merkezi ve yüksek bir yerde gösterilmesi, saraydaki en üst makamın sultan olduğunu ortaya koymaktadır. Maiyetindeki kişilerin hükümdarın çevresinde belirli bir düzen içinde ve daha alt konumlarda bulunması sarayda açık bir görev ve makam hiyerarşisi olduğunu düşündürmektedir. Bu durum yönetimde sultanın otoritesinin güçlü olduğunu göstermektedir.
Soru: İslamiyet'in kabulünden sonra kullanılmaya başlanan hükümdarlık alametleri hangileridir? Cevap: 2. Nevbet (davul), 3. Saray, 4. Çetr, 5. Taht-Taç (taç), 9. Tırâz-Hilat, 11. Tevki-Tuğra ve 12. Hutbe.
Soru: İslamiyet'in kabulünden önceki dönemde kullanılan hükümdarlık alametleri hangileridir? Cevap: 1. Para, 5. Taht-Taç (taht), 7. Tuğ, 8. Bayrak-Sancak ve 10. Otağ (saltanat çadırı).

10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları

Veraset Sistemi

Soru: Türk-İslam devletlerinde uygulanan veraset sisteminde kesin kurallar olmaması merkezî otoritenin gücünü nasıl etkilemiştir? Gerekçeleriyle açıklayınız. Örnek cevap: Veraset sisteminin kesin kurallara bağlanmaması hanedanın farklı üyelerinin tahta çıkmak için mücadele etmesine yol açmıştır. Bu mücadeleler devletin merkezî otoritesini zayıflatmış, askerî gücün iç çatışmalarda harcanmasına ve ülke yönetiminde karışıklık yaşanmasına neden olmuştur. Bazı dönemlerde taht kavgaları devletin parçalanmasını ve yıkılmasını kolaylaştırmıştır.

Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu Devlet Yapıları

Sayfanın devamındaki açıklamalardan yararlanılarak 43. sayfada yer alan atabeylik ve yönetim yapısı karşılaştırmaları tamamlanır.


10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları

Atabeylik Uygulamasının Güçlü ve Zayıf Yönleri

Soru: Atabeylik uygulamasının güçlü ve zayıf yönlerini aşağıdaki T cetvelinin ilgili alanlarına yazınız. Örnek cevap:
Güçlü Yönleri Zayıf Yönleri
• Şehzadelerin yönetim tecrübesi kazanmasına yardımcı olur.
• Genç melikler tecrübeli devlet adamlarının rehberliğinden yararlanır.
• Geleceğin hükümdarlarının devlet yönetimine hazırlanmasını sağlar.
• Taşra idaresinin düzenli yürütülmesine katkı sağlayabilir.
• Atabeylerin taşrada aşırı güçlenmesine yol açabilir.
• Güçlenen atabeyler merkezden bağımsız hareket edebilir.
Merkezî otoritenin zayıflamasına neden olabilir.
• Devlet içerisinde siyasi parçalanmayı hızlandırabilir.

Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu Devletlerinin Karşılaştırılması

Soru: Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerinin yönetim yapılarıyla ilgili benzerlik ve farklılıkları aşağıdaki tablonun ilgili alanlarına yazınız ve yazdıklarınızı arkadaşlarınızın cevaplarıyla karşılaştırınız. Örnek cevap:
Devlet Benzerlikler Farklılıklar
Büyük Selçuklu Devleti Sultan devlet yönetiminin başındadır.
Divan teşkilatı bulunmaktadır.
Merkez ve taşra teşkilatları vardır.
Atabeylik sistemi uygulanmıştır.
Türk-İslam devlet geleneği benimsenmiştir.
Atabeyler geniş idari ve askerî yetkilere sahip olabilmiştir.
Bazı atabeylerin özerk hareket etmesi merkezî yönetimi zayıflatmıştır.
Taşrada melik ve şıhne/şahne gibi yöneticiler görev yapmıştır.
Türkiye Selçuklu Devleti Büyük Selçlu yönetim geleneğinin önemli bölümü sürdürülmüştür.
Sultan devletin en üst yöneticisidir.
Divan ve taşra teşkilatları kullanılmıştır.
Atabeylik sistemi devam ettirilmiştir.
Atabeylerin yetkileri büyük ölçüde sınırlandırılmıştır.
Naib-i saltanat ve pervane gibi görevliler yönetimde yer almıştır.
Sultanü'l-berr ve'l-bahr, Keykubad, Keyhüsrev ve Keykavus gibi farklı hükümdarlık ünvanları kullanılmıştır.

Büyük Selçuklu Devleti Taşra Teşkilatı Karekod Etkinliği

Yönerge: Yandaki karekod üzerinden Büyük Selçuklu Devleti'nin taşra teşkilatı ile ilgili etkinliği yapınız.

Karekodda yer alan çalışma, bağlantı açıldığında verilen yönergelere uygun biçimde tamamlanmalıdır.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.

0
0
0
0
0
0
0
👍
👎
😍
😥
😱
😂
😡
HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan, isimsiz ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.