10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 47-49 Cevapları - Değişim ve Süreklilik
10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 47-49 Cevapları, Türk devlet ve ordu teşkilatında yüzyıllar boyunca devam eden özelliklerle zaman içinde değişen kurumları değerlendirmeye yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Uygulayalım bölümündeki tartışma ve Ben Kimim etkinliği ile Değerlendirelim bölümündeki formlar öğrencilere konuyu karşılaştırmalı biçimde tekrar etme imkânı vermektedir.
10. Sınıf MEB Tarih Sayfa 47-49 Cevapları - Ben Kimim Etkinliği
Türkler farklı dönem ve coğrafyalarda devletler kurarken geçmişten gelen bazı siyasi ve askerî geleneklerini korumuştur. İslamiyet'in kabulü, yeni bölgelerin fethedilmesi ve değişen ihtiyaçlar ise yeni kurum ve görevlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu etkinlikler öğrenciden hangi unsurların devam ettiğini ve hangilerinin değiştiğini gerekçeleriyle değerlendirmesini istemektedir.
10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları
Uygulayalım - Görüş Geliştirme
“Türklerin devlet ve ordu teşkilatlarında meydana gelen değişimin temel belirleyicisi dinî unsurlardır.” görüşüne kısmen katılıyorum.
İslamiyet'in kabul edilmesiyle şeri hukuk, divan teşkilatı, yeni hükümdarlık ünvanları, gulam ve ikta gibi uygulamalar Türk devlet hayatında daha belirgin hâle gelmiştir. Bu nedenle dinî ve kültürel değişimin teşkilat yapısı üzerinde önemli bir etkisi vardır.
Ancak değişimin yalnızca dinle açıklanamayacağını düşünüyorum. Devletlerin farklı coğrafyalarda kurulması, sınırların genişlemesi, yeni düşmanlarla mücadele edilmesi ve denizlere ulaşılması da yeni kurumlar ve askerî birliklerin kurulmasını gerekli kılmıştır. Örneğin Türkiye Selçuklularında deniz kuvvetlerinin geliştirilmesi doğrudan coğrafi ve askerî ihtiyaçlarla ilgilidir.
Bu nedenle Türk devlet ve ordu teşkilatındaki değişim dinî, siyasi, coğrafi ve askerî şartların birlikte etkisiyle gerçekleşmiştir.
Uygulayalım - Ben Kimim?
| İpuçları | Ben Kimim? |
|---|---|
| Meliklerin eğitimi, eyalet, yönetim tecrübesi | Atabey |
| Sultan, vekâlet, Türkiye Selçuklu | Naib |
| Şeri yargı, kadılar, adalet | Kâdılkudât |
| Karahanlı Devleti, vezir, merkezî yönetim | Yuğruş |
| Deniz, donanma, sahiller | Melikü's-Sevahil |
| Örfi hukuk, adalet, yargı | Emîr-i Dâd |
| Saray, hâcibler, hükümdar | Hâcibü'l-Hüccâb |
| Ordu, beylerbeyi, başkomutan | Emîrü'l-Ümerâ |
| Şehzade, hanedan, eyalet | Melik |
| İkta kayıtları, menşur, berat | Pervane |
| Devlet, hükümdarlık, en yüksek yönetici | Sultan |
| Gazneli Devleti, başvezir, Divan-ı Vezaret | Hâce-i Büzürg |
10. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları
Değerlendirelim - Türk Devlet Yapısı
| Durum, Kurum veya Fikrin Adı | Türk devlet yönetimi |
| Değişenler | Kurultaydan divan teşkilatına geçilmiş; sultan gibi yeni ünvanlar kullanılmaya başlanmış; İslam hukukunun etkisi artmış ve yeni devlet görevlileri ortaya çıkmıştır. |
| Değişmeyenler | Hükümdarın devletin başında olması, danışma geleneği, adaletli yönetim düşüncesi ve eski Türk devlet geleneğinin bazı temel özellikleri sürmüştür. |
| Değişimin Nedenleri | İslamiyet'in kabul edilmesi, farklı kültür ve devlet gelenekleriyle karşılaşılması ve daha geniş devletlerin yönetilmesi. |
| Değişimin Sonuçları | Türk ve İslam geleneklerinin birleştiği daha gelişmiş bir devlet teşkilatı ortaya çıkmış, merkezî yönetim ve bürokrasi kurumsallaşmıştır. |
Değerlendirelim - Türk Ordu Teşkilatı
| Durum, Kurum veya Fikrin Adı | Türk askerî teşkilatı |
| Değişenler | Gulam, ikta, hassa, ücretli ve yardımcı birlikler kullanılmaya başlanmış; bazı ordulara farklı topluluklardan askerler katılmış ve Türkiye Selçuklularında donanma geliştirilmiştir. |
| Değişmeyenler | Onlu sistem, süvari ağırlıklı savaş anlayışı, ok ve yay kullanımı ile ordunun devlet için taşıdığı büyük önem korunmuştur. |
| Değişimin Nedenleri | Yeni coğrafyalarda devlet kurulması, sınırların genişlemesi, farklı askerî tehditlerle karşılaşılması ve savaş yöntemlerinin çeşitlenmesi. |
| Değişimin Sonuçları | Daha profesyonel ve çeşitli askerî birlikler ortaya çıkmış, kara ordusunun yanında deniz kuvvetleri gelişmiş ve devletlerin farklı bölgelerde savaşabilme kapasitesi artmıştır. |
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları
Değişim ve Süreklilik Formu Dereceleme Ölçeği
49. sayfada, öğrencilerin 48. sayfada doldurduğu Değişim ve Süreklilik Formlarının öğretmen tarafından değerlendirilmesi için hazırlanmış bir dereceleme ölçeği bulunmaktadır.
Ölçekte; durum veya fikrin belirlenmesi, değişen ve değişmeyen unsurların yazılması, değişimin neden ve sonuçlarının açıklanması, benzerlik ve farklılıkların belirtilmesi, bilgilerin tarihsel gerçeklerle uyumlu olması ve yazım kurallarına dikkat edilmesi gibi ölçütler yer almaktadır.
Bu bölüm öğretmen değerlendirmesine yönelik olduğu için öğrencinin ayrıca cevaplandırması gereken bağımsız bir soru bulunmamaktadır.
Gelecek Derse Hazırlık
1. Öğretmenin rehberliğinde eşit sayıda öğrenciden oluşan gruplar oluşturulur.
2. 50. sayfadaki Düşünelim bölümünde verilen sosyoekonomik hayat, yerleşme ve şehirleşme konuları incelenir.
3. Araştırılmak istenen konulardan biri seçilir.
4. Seçilen konuyla ilgili güvenilir kaynaklardan ön araştırma yapılır.
5. Elde edilen bilgiler, 52. sayfadaki 5N1K etkinliğinde kullanılmak üzere kısa notlar hâline getirilir.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.