11. Sınıf Ata Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 196-201 Cevapları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 196 Hazırlık Soruları ve Cevapları

Soru 1: Osmanlı Devleti hangi şartlarda kurulmuştur?

Cevap: Osmanlı Devleti, Anadolu’da beyliklerin hâkimiyet mücadelesi verdiği bir dönemde kurulmuş, adalet anlayışı, hoşgörüsü ve disiplinli ordusu sayesinde kısa sürede güçlenmiştir.

Soru 2: Tarihî olayların romanlara konu olması sizce neden önemlidir?

Cevap: Tarihî olayların romanlarda anlatılması, geçmişi sadece kuru bilgilerle değil; insanların duyguları, düşünceleri ve yaşantılarıyla birlikte tanımamızı sağlar. Böylece tarih, okur için daha canlı ve anlamlı hâle gelir.

Soru 3: Bir millet zorlukları aşmak için ne yapmalıdır?

Cevap: Bir millet, birlik ve dayanışma içinde olmalı, çalışmalı, değerlerine sahip çıkmalı ve hedeflerine ulaşmak için sabırla mücadele etmelidir.

11. Sınıf Edebiyat – Sayfa 200 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

1. Metindeki temel çatışmayı ve bu çatışma etrafında metinde yer alan veya metnin ima ettiği diğer çatışmaları belirleyiniz.

Cevap (Kısa): Temel çatışma: Osmancık’ın hırslı bir delikanlıyken olgun bir devlet adamına dönüşmesi.

Ayrıntılı: Metinde görülen başlıca çatışmalar:

• Bireysel istek ↔ Toplumsal sorumluluk
• Güç ↔ Adalet
• Benlik duygusu ↔ Davaya sadakat
• Eski düzen ↔ Yeni devlet anlayışı

Bu çatışmalar, Osman Gazi’nin olgunlaşmasını sağlar.

2. Metindeki şahısların tarihsel kişiliklerini de dikkate alarak özelliklerini, tip ya da karakter olup olmadıklarını söyleyiniz.

• Osman Gazi: Cesur, kararlı — karakter
• Ertuğrul Bey: Bilge, sakin — tip
• Edebali: Manevi rehber — tip

Ayrıntılı: Osman Gazi, metin boyunca değişir ve gelişir; bu nedenle karakterdir.
Ertuğrul Bey ve Edebali ise belli bir düşünceyi temsil eder; bu yüzden tip niteliğindedir.

3. Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirleyerek metinde kurgulanan zaman ile tarihsel zaman arasında ilişki kurunuz.

• Zaman: Osmanlı’nın kuruluş yılları
• Mekân: Söğüt, Bilecik, Bursa ve çevresi

Kurgu zamanı, tarihsel zamanla tam uyumludur; olaylar tarihî gerçeklere dayandırılarak anlatılmıştır.

4. Metinde öne çıkan anlatım tekniklerini belirleyiniz.

• Anlatma (öyküleme)
• Betimleme
• Diyalog
• Yer yer iç çözümleme

5. Metindeki millî, manevi değerlerle sosyal, siyasi ve tarihî ögeleri belirleyiniz.

Millî–manevi değerler:

• Adalet
• Cesaret
• Birlik
• İman ve tevazu

Sosyal–tarihî ögeler:

• Beylik düzeni
• Türk töresi
• Osmanlı’nın kuruluş süreci
• Toplumsal yapı ve savaşlar

6. Metnin üslup özelliklerini sıralayınız.

• Sade fakat etkileyici
• Yer yer destansı
• Duygusal ve coşkulu
• Tarihî anlatıma uygun, akıcı bir dil

7. Metnin olay örgüsünü dikkate alarak olayların birbiriyle ilişkisini açıklayınız.

Olaylar, Osman’ın gençlik döneminden başlar ve:

➡️ olgunlaşmasına
➡️ beylik sorumluluğunu üstlenmesine
➡️ devlet adamı olmasına

doğru zincirleme şekilde ilerler.

8. Okuduğunuz metni ve yazarın biyografisini dikkate alarak yazar–metin ilişkisini değerlendiriniz.

Tarık Buğra:

• Tarihî olayları yalnız aktarmakla kalmaz,
• Onlara düşünce, duygu ve millî bilinç katar.

Bu nedenle eser, yalnız tarih kitabı değil;
aynı zamanda karakterin iç dünyasını anlatan bir roman niteliği taşır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 201 Cevapları (Ata Yayıncılık)

9. Soru: Metindeki açık ve örtük iletileri; metinle ilgili beğeni, eleştiri, tespit ve güncellemelerinizi metne dayanarak belirtiniz.

Açık iletiler:

• Adalet, cesaret ve inanç, güçlü bir devletin temelidir.
• Lider, önce milletinin iyiliğini düşünmelidir.

Örtük iletiler:

• Gerçek başarı; kişisel hırstan arınarak, topluma hizmetle olur.
• Birlik ve dayanışma, zor zamanlarda gücü artırır.

Beğeniler:

• Tarihî olayların duygusal ve etkileyici bir dille verilmesi.
• Karakterlerin düşünce ve duygularının derinlemesine işlenmesi.

Eleştiriler:

• Bazı bölümlerde anlatım gereğinden uzun tutulmuştur.
• Tarih bilgisi, yer yer romanın akışını yavaşlatmaktadır.

Tespit ve güncellemeler:

• Metin, okura tarih bilinci ve millî şuur kazandırır.
• Günümüz gençleri için liderlik, azim, sorumluluk ve vefa yönünden ilham verici niteliktedir.

Etkinlik Cevapları

1. Soru: Metindeki anlatıcıyı belirleyiniz.

Cevap: Metinde üçüncü kişi anlatıcı kullanılmıştır.

2. Soru: Anlatıcının bakış açısını belirleyiniz.

Cevap: Metinde hâkim (tanrısal) bakış açısı vardır.

3. Soru: Seçilen bakış açısının anlatımı nasıl etkilediğini değerlendiriniz.

• Hâkim bakış açısı, olayların geçmiş–gelecek bağlantısıyla geniş bir çerçevede anlatılmasını sağlar.
• Anlatıcı, karakterlerin iç dünyasını da bilir.
• Olayları aktarırken taraf tutmaz, yorum katmaz.
• Okura, farklı bakış açılarını görme ve kendi sonucunu çıkarma imkânı verir.