11. Sınıf Ata Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 233-239 Cevapları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Ata Yayınları Sayfa 233

Hazırlık Cevapları

Soru 1: İnsan, başarıya ulaşmak için büyük tehlikelerle karşı karşıya kalmayı göze almalı mıdır?
Cevap: Başarı sürecinde risk almak kaçınılmaz olabilir. Ancak risklerin akılcı, bilinçli ve sorumlulukla değerlendirilmesi gerekir.

Soru 2: Devlet yönetimine talip olan insanlarda bulunması veya bulunmaması gereken özellikler nelerdir?
Cevap: Yöneticilerde adalet, liyakat, dürüstlük ve sağduyu bulunmalıdır. Çıkarcılık, kayırmacılık ve kibir ise yönetimde olmaması gereken tutumlardır.

Soru 3: İnsan, bilerek veya bilmeyerek birine haksızlık yapmış olabilir. Böyle bir durumda ne yapılmalıdır?
Cevap: Hata fark edildiğinde öz eleştiri yapmak, özür dilemek ve yanlışın telafisi için çaba göstermek gerekir. Bu davranış vicdani sorumluluğun göstergesidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Ata Yayınları Sayfa 238

Soru: 1) “Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” adlı metinden alınan aşağıdaki cümlede geçen altı çizili kelimenin anlamını metindeki bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahmininizin doğruluğunu kaynaklardan yararlanarak kontrol ediniz.

Kanuni: “Yani hiçbir ulak uğramadı bana, hiçbir mektup getirmedi mi demek istersin?”

Cevap: Ulak, haber taşıyan görevli, haberci anlamında kullanılmıştır.

Soru: 2) Metnin temasını ve konusunu belirleyiniz.

Konu: Şehzade Bayezit ile Şehzade Selim arasındaki taht mücadelesi.
Tema: İktidar hırsı, adalet, kader ve aile içi çatışma.

Soru: 3) Metindeki temel çatışmayı ve bu çatışma etrafında metinde yer alan veya metnin ima ettiği diğer çatışmaları belirleyiniz.

Temel çatışma: Bayezit – Selim taht kavgası.
Diğer çatışmalar: Baba – oğul, adalet – hırs, güven – ihanet, kader – irade.

Soru: 4) Metnin dramatik örgüsünü belirleyiniz.

Cevap: Taht mücadelesi → Entrikalar → Kanuni’nin güven bunalımı → Bayezit’in sürgünü → Trajik son.

Soru: 5) Metni bağlı olduğu edebî dönem, akım, gelenek, topluluk açısından değerlendirerek metindeki edebiyat, sanat ve fikir akımlarının/anlayışlarının yansımalarını değerlendiriniz.

Cevap: Eser, Cumhuriyet Dönemi tarihî tiyatrosu örneğidir. Gerçekçi tarih anlayışı, insan psikolojisi ve trajik yapı ön plandadır.

Soru: 6) Metnin zaman ve mekân özelliklerini tespit ediniz.

Zaman: 16. yüzyıl Osmanlı dönemi.
Mekân: Osmanlı sarayı ve sancak çevresi.

Soru: 7) Oyunun şahıs kadrosunu ve bunların özelliklerini sıralayınız.

Kanuni: Adaletli fakat kararsız.
Bayezit: Cesur, dürüst, duygusal.
Selim: Hırslı, kurnaz, sabırlı.
Hürrem Sultan: Etkileyici, yönlendirici.
Rüstem Paşa: Siyasi, hesapçı.

Soru: 8) Metnin dil ve üslup özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Dil tarihî ve ağır, üslup ciddi, duygusal ve trajiktir.

Soru: 9) Metindeki millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal ve tarihî ögeleri belirleyiniz.

Millî/tarihî: Osmanlı tarihi, devlet düzeni.
Manevi: Adalet, sadakat.
Evrensel: Güç mücadelesi, hırs, kader.

Soru: 10) Oyunla ilgili tespit, beğeni ve eleştirilerinizi yazınız.

Tespit: Tarihî olaylar dramatik kurgu ile işlenmiştir.
Beğeni: Karakter çatışmaları güçlüdür.
Eleştiri: Bazı diyaloglar uzun ve ağırdır.
Güncelleme: Dil sadeleştirilebilir.

Soru: 11) Tiyatro metninin sahnelenmesinde efekt, ışık vb. unsurların ve ekip iş birliğinin rolünü değerlendiriniz.

Cevap: Dekor, ışık ve müzik, atmosferi güçlendirir. Oyuncu – yönetmen uyumu, sahnenin etkisini artırır.

Soru: 12) Metinde trajedi türünün öne çıkan özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Soylu kişiler, kader, ölüm, acı, yüksek dramatik gerilim trajedi özelliklerini yansıtır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 239

Etkinlik Cevapları

Soru: “Bir Adam Yaratmak” adlı oyun ile “Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” adlı oyunu tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.

Konu

• Bir Adam Yaratmak: Bir yazarın vicdan azabı, suçluluk duygusu ve akıl sağlığıyla mücadelesi anlatılır.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Şehzadeler arasında yaşanan taht mücadelesi ve iktidar çatışması işlenir.

Tema

• Bir Adam Yaratmak: İnsan ruhu, kader, suçluluk, varoluş sorgulaması.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: İktidar hırsı, adalet, devlet yönetimi, aile içi çatışma.

Tür

• Bir Adam Yaratmak: Psikolojik dram.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Tarihî dram (trajedi özellikleri gösterir).

Şahıs Kadrosu

• Bir Adam Yaratmak: Husrev, Mansur, Nevzat, Ulviye.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Kanuni Sultan Süleyman, Bayezit, Selim, Hürrem Sultan, Rüstem Paşa.

Zaman ve Mekân

• Bir Adam Yaratmak: 20. yüzyıl, yazarın çevresi ve tiyatro ortamı.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: 16. yüzyıl Osmanlı sarayı, tarihî mekânlar.

Dil ve Üslup

• Bir Adam Yaratmak: Ağır, felsefi, sembolik, iç konuşmalar yoğun.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Ağır, tarihî, ciddi, resmî anlatım.

Anlatım / Sunum Özellikleri

• Bir Adam Yaratmak: İç monolog, bilinç akışı, psikolojik derinlik ön plandadır.
• Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Tarihî gerçeklik, güçlü diyaloglar, sahne çatışmaları ön plandadır.