11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 25-28 Cevapları 2026-2027 - Yazıcı Devam

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları

Söz Varlığımız

Yazıcı metnindeki bazı kelimeler günümüz Türkçesinde daha az kullanılmaktadır. Bu etkinlikte kelimelerin metindeki kullanımlarından hareketle anlamlarının tahmin edilmesi ve günümüzde kullanılabilecek karşılıklarının bulunması istenmektedir.

1. Altı çizili kelimelerin anlamlarına yönelik tahminlerinizi yazınız.

2. Kelimelerin yerine bağlama uygun günümüz Türkçesi karşılıklarını öneriniz.

Örnek cevap: Sinsile yerine soy, dadı yerine çocuk bakıcısı, bendeniz yerine ben, mürat yerine istek, ispir yerine seyis, esbab yerine nedenler kullanılabilir.

3. Metinde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri belirleyerek anlamlarını sözlükten öğreniniz.

Örnek cevap: Mûcibe, mâ-nahnü-fîh, iskân-ı beyt ve bî-behre gibi ifadeler araştırılabilir. Bu tür kelimelerin anlamlarının öğrenilmesi metnin daha kolay anlaşılmasına yardımcı olur.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 26 Cevapları

Karagöz Oyununun Bölümleri

Bu sayfada doğrudan cevaplanacak soru bulunmamaktadır. Karagöz oyunu Mukaddime, Muhavere, Fasıl ve Bitiş olmak üzere dört temel bölümden oluşmaktadır. Yazıcı metninde de bu bölümlerin özellikleri örneklerle gösterilmektedir.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 27 Cevapları

Fark Edelim

1. Karagöz ve Hacivat'ın kullandığı dilden hareketle kişilik özelliklerine ilişkin tahminlerinizi yazınız.

2. Karagöz ve Hacivat'ın kişilik özelliklerini belirlerken daha çok hangi özelliklerinden yararlandığınızı açıklayınız.

Örnek cevap: Kullandıkları kelimelere, birbirleriyle konuşma biçimlerine ve olaylar karşısındaki tepkilerine baktım. Karagöz'ün günlük ve sade dili onun halktan, doğal ve hazırcevap bir kişi olduğunu düşündürmektedir. Hacivat'ın daha süslü ve kibar konuşması ise daha eğitimli ve ölçülü bir kişi izlenimi vermektedir.

11. Sınıf Meb Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları

Yorumlayalım

1. Yazıcı metnindeki tiplerin söz varlıklarının onların sosyal statülerine ve eğitim durumlarına uygunluğu hakkındaki düşüncelerinizi metinden örneklerle ifade ediniz.

Örnek cevap: Kişilerin konuşmaları sosyal ve eğitim özellikleriyle uyumludur. Çelebi daha ağır ve süslü ifadeler kullanırken Karagöz bunları günlük dildeki kelimelere benzeterek yanlış anlamaktadır. Örneğin Çelebi'nin kullandığı eski ve süslü söyleyişler onun daha eğitimli bir çevreyi temsil ettiğini düşündürürken Karagöz'ün “Mahallebi değilim, sütlaçım.” şeklindeki cevabı onun halk dilini kullanan güldürücü kişiliğini göstermektedir. Laz'ın ağız özellikleri de geldiği çevreyi belirginleştirmektedir.

2. Edebî metinlerde kişilerin kullandığı söz varlığının metne katkısı başka bir yolla sağlanabilir mi? Açıklayınız.

Örnek cevap: Kişilerin sosyal ve kişisel özellikleri davranışları, kıyafetleri, meslekleri, yaşadıkları çevre ve anlatıcının betimlemeleri yoluyla da gösterilebilir. Böylece okuyucu kişinin özellikleri hakkında söz varlığının yanında başka ipuçları da elde eder.

3. Günlük hayatta Yazıcı oyunundaki tiplere benzer şekilde konuşan veya davranan kişilerle karşılaştığınızda bu durum size ne hissettirir? Bu tür davranışları nasıl değerlendirirsiniz? Açıklayınız.

Örnek cevap: Farklı yörelere veya çevrelere özgü konuşma biçimleriyle karşılaştığımda bunu dilimizin ve kültürümüzün çeşitliliği olarak görürüm. İnsanların ağız veya söyleyiş özelliklerini küçümsemek yerine onları anlamaya çalışmanın ve iletişim sırasında karşılıklı saygıyı korumanın daha doğru olduğunu düşünüyorum.

Kısa Sonuç

Sayfa 25-28 çalışmalarında Yazıcı metni söz varlığı, oyun yapısı, karakterlerin kişilikleri ve sosyal çevrelerini yansıtan konuşma biçimleri açısından incelenmektedir. Böylece metnin güldürü yönünün yalnızca olaylardan değil, dil ve karakter farklılıklarından da doğduğu görülmektedir.