11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 14-15 Cevapları 2026-2027 - Hız, İvme ve Kuvvet

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 14-15 Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabında Kuvvet ve Hareket ünitesine hazırlık amacıyla verilen Başlarken sorularını içermektedir. Etkinliklerde temel hareket kavramları günlük hayattan örneklerle ilişkilendirilmektedir.

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 14-15 Cevapları

Bir cismin hareketini açıklarken sürat, hız ve ivme kavramlarını birbirinden ayırmak gerekir. Özellikle sabit süratin her zaman sıfır ivme anlamına gelmediği, hareket yönünün de önemli olduğu unutulmamalıdır. Kuvvet ve kütle arasındaki ilişki ise cismin ne kadar ivmeleneceğini belirler.

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 14 Cevapları

Başlarken

Hız: Yer değiştirmenin geçen zamana oranıdır ve yönü olan bir büyüklüktür. Ortalama hız v = Δx/Δt şeklinde gösterilebilir. Sürat ise alınan yolun zamana oranıdır ve yön içermez.

İvme: Hızdaki değişimin zamana oranıdır. a = Δv/Δt bağıntısıyla bulunur. Bir cismin hareket yönü değişiyorsa sürati aynı kalsa bile ivmesi olabilir.

Ağırlık: Bir cismin üzerine etki eden kütle çekim kuvvetidir. G = m·g bağıntısıyla hesaplanır. Kütle kilogram, ağırlık ise newton birimiyle ifade edilir.

Periyot: Tekrarlanan bir hareketin bir tam tekrarının gerçekleşmesi için geçen süredir.

Frekans: Birim zamanda gerçekleşen tekrar sayısıdır. Birimi hertzdir. Frekans ile periyot arasında f = 1/T ilişkisi bulunur.

Bir vantilatörün veya çamaşır makinesi tamburunun frekansı arttığında birim zamanda yaptığı dönüş sayısı artar. Bu durum vantilatörde hava hareketini, çamaşır makinesinde ise sıkma etkisini artırabilir.

Koşuya başlayan atlet: Hızı artar, ivmeli hareket eder.

Yürüyen bant üzerinde duran yolcu: Bant sabitse yere göre sabit hızla ilerler, ivmesi sıfırdır.

Kırmızı ışığa yaklaşan araç: Sürati azalır, yavaşlayan ivmeli hareket yapar.

Dikey rüzgâr simülatöründeki paraşütçü: Bileşke kuvvete bağlı olarak hızı değişebilir ve ivmelenebilir.

Hız sabitleyici kullanan araç: Düz yolda hızı değişmiyorsa ivmesi sıfırdır.

Su kaydırağındaki çocuklar: Hızlarının büyüklüğü veya yönü değiştiği için ivmelidirler.

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları

Kuvvet ve Hareket Kavramları

Gaz pedalına aniden basılırsa: Aracın sürati artar. Sürücü eylemsizlik nedeniyle geriye doğru itilmiş gibi hisseder.

Fren pedalına aniden basılırsa: Araç yavaşlar. Sürücü ise önceki hareketini sürdürme eğiliminden dolayı öne doğru hareket eder.

K-L arasındaki viraj hareketi: Araç sabit süratle gitse bile yön değiştirdiğinden hızı değişir ve ivmeli hareket yapar.

Virajda sürücüye etki eden kuvvet: Aracın yönünün değişebilmesi için merkeze doğru net kuvvet gereklidir. Sürücü eylemsizlik nedeniyle kendisini virajın dışına doğru savruluyormuş gibi hissedebilir.

Kütle artıyor, kuvvet sabit kalıyorsa: İvme azalır. Çünkü a = F/m bağıntısına göre kütle ile ivme ters orantılıdır.

Kütle sabit, uygulanan kuvvet artıyorsa: İvme artar. Kütle değişmediğinde daha büyük bileşke kuvvet daha büyük ivme oluşturur.

Futbol topuna uygulanan kuvvet: Futbolcunun ayağı topa temas ederek topun hareketini ve hızını değiştirir. Bir tenisçinin raketle topa vurması, bir kişinin alışveriş arabasını itmesi veya duran bir topu elle fırlatması buna benzer örneklerdir.