11. Sınıf Fizik Sayfa 183-185 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027

11. sınıf Fizik ders kitabı sayfa 183-185 cevapları, Faraday kafesinin farklı uygulamalarını değerlendirmeye yardımcı olmaktadır. Telefonun alüminyum folyoyla sarılması ve Tesla bobininin yanındaki metal kafes örnekleri açıklanmış; Kontrol Noktası bölümündeki temel bilgiler ayrıca özetlenmiştir.

İçindekiler

183. Sayfa Cevapları – Faraday kafesi ve telefon deneyi
184. Sayfa Cevapları – Tesla bobini soruları
185. Sayfa Cevapları – Kontrol Noktası özeti

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 183 Cevapları MEB Yayınları

11. Alıştırma

Soru: Faraday kafesinin bir kullanım alanını seçerek avantajlarını ve dezavantajlarını açıklayınız.Kısa Cevap: Elektronik cihazların iletken muhafazalarında Faraday kafesi ilkesinden yararlanılır. Bu muhafazalar girişimi azaltır; ancak tasarım, maliyet ve kablosuz iletişim bakımından sınırlılıklar oluşturabilir.Örnek Cevap-1: Elektronik ölçüm cihazları: Metal muhafaza, dış elektromanyetik sinyallerin hassas devreleri etkilemesini azaltır. Böylece ölçüm hatalarının ve parazitlerin azaltılmasına katkı sağlar. Bununla birlikte kablo girişleri ve havalandırma açıklıkları uygun tasarlanmalıdır. Muhafaza ayrıca ağırlık ve maliyet oluşturabilir.Örnek Cevap-2: MRG odaları: İletken ekranlama, dış radyo sinyallerinin görüntü oluşumuna karışmasını önlemeye yardımcı olur. Buna karşılık özel kapı ve bağlantı sistemleri gerektirir. Ekranlamada oluşabilecek açıklıkların kontrol edilmesi ve bakımının yapılması gerekir.

12. Alıştırma

Deneyde Zeynep’in telefonu açıkta bulunduğunda çağrı almakta, birkaç kat alüminyum folyoyla sarıldığında ise çalmamaktadır.

Soru a: Folyoyla kaplanan telefon neden çalmamıştır?Kısa Cevap: Alüminyum kaplama, telefonun şebeke sinyalini almasını engelleyecek ölçüde elektromanyetik ekranlama yapmıştır.Açıklama: Cep telefonu, görüşme yapabilmek için baz istasyonuyla elektromanyetik dalgalar aracılığıyla iletişim kurar. Telefonu çevreleyen iletken folyo bu dalgaları zayıflatır. Bağlantı kurulamadığı için gelen arama telefona ulaşmaz. Deney, Faraday kafesi ilkesinin haberleşme üzerindeki etkisini göstermektedir.

Soru b: Telefon, çalışmayan mikrodalga fırına konulup aransaydı çalar mıydı? Gerekçesini açıklayınız.Kısa Cevap: Kitaptaki ideal modelde, kapalı metal gövdenin sinyali yeterince perdelemesi nedeniyle çalmaması beklenir.Açıklama: Fırının iletken gövdesi ve kapaktaki metal örgü elektromanyetik ekranlama oluşturur. Bununla birlikte fırın, kendi çalışma frekansındaki dalgaları sınırlandırmak için tasarlanmıştır. Cep telefonu sinyalleri farklı frekanslarda olabildiğinden gerçek koşullarda telefonun çağrı alması mümkündür. Sonuç, fırının bütün cep telefonu sinyallerini mutlaka engellediği biçiminde yorumlanmamalıdır. İçinde telefon bulunan fırın çalıştırılmamalıdır.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 184 Cevapları MEB Yayınları

13. Alıştırma: Metal Kafes İçindeki Görevli

Soru a: Tesla bobininden çıkan elektrik kıvılcımları görevliyi etkiler mi?Kısa Cevap: Uygun biçimde hazırlanmış koruyucu kafesteki görevlinin kıvılcımlardan etkilenmemesi beklenir.Açıklama: Boşalmalar, iletken kafes üzerinden iletilir. Kafes iç bölgeyi elektriksel etkilerden koruyacak şekilde tasarlandığında görevli akımın geçiş yolu üzerinde kalmaz. Faraday kafesinin koruyuculuğu bu gösterinin temelini oluşturur; sıradan bir tel kafesin her koşulda aynı korumayı sağlayacağı sonucu çıkarılamaz.

Soru b: Kıvılcımlar kafesin hangi bölgelerine daha çok atlar? Neden?Kısa Cevap: Kafesin bobine yakın sivri uçları ve köşeleri elektrik boşalmasına daha elverişlidir.Açıklama: Keskin çıkıntılar çevresinde elektrik alan daha fazla yoğunlaşabilir. Bu alan havayı iyonlaştırmayı kolaylaştırarak kıvılcımın oluşmasına yardımcı olur. Bu nedenle uçların biçimi ve bobine olan uzaklık boşalmanın gerçekleştiği yeri etkiler.

Soru c: Kafes boşluklarının koruma düzeyini nasıl etkileyebileceğine ilişkin tahmininizi yazınız.Kısa Cevap: Örgü açıklıkları küçüldüğünde ekranlama genellikle güçlenir; büyüdüğünde zayıflayabilir.Örnek Cevap: Tellerin birbirine daha yakın olması, kafesin kesintisiz bir iletken yüzey gibi davranmasını kolaylaştırır. Geniş boşluklar ise dış alanın iç bölgeye daha fazla etki etmesine yol açabilir. Bu nedenle koruma değerlendirilirken boşlukların büyüklüğü, geometrisi ve elektriksel etkinin özellikleri birlikte dikkate alınmalıdır.

Kontrol Noktası: Coulomb Yasası

184. sayfanın altındaki bölüm doldurulacak bir etkinlik değil, konu özetidir. Elektriksel kuvvetin temel özellikleri gösterilmektedir.

Aynı işaretli yükler arasında itme, farklı işaretli yükler arasında çekme kuvveti oluşur. Noktasal yükler arasındaki kuvvetin büyüklüğü:

\[ F = k\,\frac{|q_1q_2|}{d^2} \]

Yüklerden birinin büyüklüğü iki katına çıkarılırsa kuvvet iki katına çıkar. Uzaklık iki katına çıkarılırsa kuvvet dörtte birine düşer. Bu karşılaştırmalarda diğer değişkenler sabit tutulur.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 185 Cevapları MEB Yayınları

Kontrol Noktası: Elektriksel Alanın Temel Özellikleri

185. sayfada cevaplanması gereken yeni soru bulunmamaktadır. Kavram şemasında elektriksel alan ve Faraday kafesiyle ilgili bilgiler bir araya getirilmiştir.

1. Elektriksel alanın tanımı

Pozitif deneme yüküne etki eden kuvvetin bu yükün miktarına oranı, o noktadaki elektriksel alanı verir.

\[ \vec{E} = \frac{\vec{F}}{q_0} \]

2. Noktasal yükün oluşturduğu alan

Elektriksel alanın büyüklüğü yük miktarıyla doğru, uzaklığın karesiyle ters orantılı değişir.

\[ E = k\,\frac{|q|}{d^2} \]

Elektriksel alan çizgileri pozitif yükten dışarıya yönelir, negatif yüke doğru yönelir.

3. Paralel levhalar arasındaki alan

Kenar etkilerinin ihmal edildiği bölgede alan düzgün kabul edilir. Levhalar arasındaki potansiyel farkı V, uzaklık d olduğunda:

\[ E = \frac{V}{d} \]

V sabitken levhalar uzaklaştırılırsa alan küçülür. d sabitken potansiyel farkı artırılırsa alan büyür.

4. Faraday kafesinin işlevi

İletken bir çevreleme, iç bölgenin dış elektriksel etkilerden korunmasını sağlar. Taşıtların iletken gövdeleri, bazı metal kabinler ve MRG odalarındaki radyo frekans ekranlaması bu konuyla ilişkilendirilebilir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Diğer alıştırmaların açıklamaları için 11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Cevapları sayfasına geçebilirsiniz.