Ricat 12. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 40-43 Cevapları

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 40-43 Cevapları - Ricat, Rasim Özdenören’in hikâyesinde değişen çocukluk mekânlarının anlatıcının duygu ve düşünceleri üzerindeki etkisini inceleyen çalışmaların cevaplarını sunmaktadır.

Ricat 12. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 40-43 Cevapları

Hikâye ünitesinin bu bölümünde öğrenciler 1960 sonrası Türk hikâyesinin bireyin iç dünyasına yönelen özelliklerini Ricat metni üzerinden incelemektedir. Anlatıcının yıllar sonra geçmişine dönmesi, ancak çocukluk mekânlarını artık kendisine ait hissedememesi metnin merkezini oluşturmaktadır. Sorular, bu yabancılaşmanın kişiler, mekânlar ve anlatım biçimi aracılığıyla nasıl aktarıldığını değerlendirmeye yöneliktir.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları

1960 Sonrası Türk Hikâyesi - Hazırlık

Soru: 1. Bir hikâyeyi arkadaşınıza tavsiye edebilmeniz için o hikâyenin hangi özellikleri taşıması gerekir? Örnek cevap: Bir hikâyeyi tavsiye edebilmem için olayların beni meraklandırması, anlatımın anlaşılır olması ve kişilerin gerçekçi biçimde oluşturulması önemlidir. Hikâyenin yalnızca eğlendirmesi değil, bana farklı bir bakış açısı kazandırması da tercih sebebidir. Okurken beni içine çeken ve bittikten sonra üzerinde düşünmeye devam ettiğim hikâyeleri başkalarına öneririm.

Soru: 2. Okuduğunuz hikâyelerde bireyin iç dünyasının ve ruh hâlinin anlatıma yansıtılması hakkında neler düşünüyorsunuz? Örnek cevap: Karakterlerin iç dünyasının verilmesi, onların davranışlarını hangi duyguların yönlendirdiğini anlamamızı kolaylaştırır. Özellikle yalnızlık, korku, özlem veya kararsızlık gibi duygular anlatıldığında hikâyedeki kişiler daha canlı hâle gelir. Böylece okuyucu karakteri dışarıdan izlemek yerine onun yaşadıklarını daha yakından hissedebilir.

Ricat

Metinde anlatıcı, uzun bir yolculuğun ardından çocukluğunda yaşadığı eve geri dönmektedir. Ancak sokakların, bahçenin ve evin hafızasındaki görüntüden çok farklı olduğunu fark eder. Bu değişiklik anlatıcıda güçlü bir yabancılık duygusu meydana getirir.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları

Ricat Metninin Devamı

41. sayfada öğrenci tarafından ayrıca cevaplandırılması gereken bir soru yer almamaktadır. Anlatıcının çocukluk evinin içine girmekte zorlanması ve “Ben kimim?” diye kendisini sorgulaması, geçmişte bildiği dünya ile karşısındaki gerçekliğin artık örtüşmediğini göstermektedir. Sonunda anlatıcı eve girmek yerine atının yularını yeniden tutarak yoluna devam etmektedir.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

Soru: 1. Okuduğunuz metinden alınan “Atım, sırtında günlerin yoluyla tökezleyerek, dermanının son kırıntılarını da harcayarak yanımda yürüyor.” cümlesindeki altı çizili ifadeyi aşağıdakilerin hangisi en iyi karşılar? İlgili olduğunu düşündüğünüz ifadeyi verilen kutucuklardan seçerek işaretleyiniz.

Uzun bir yolculukta deneyim kazanmış olma
Zorlu koşullara alışmış olma
Yorgunluğa rağmen isteyerek ilerleme
Sahibini korumak için çaba gösterme
Gücünün neredeyse tamamını tüketmiş olma
Sabırlı ve dayanıklı bir yapıya sahip olma Cevap: Gücünün neredeyse tamamını tüketmiş olma.

Soru: 2. Okuduğunuz hikâyenin içeriği ile başlığı arasında nasıl bir ilişki kurulabileceğini açıklayınız. Örnek cevap: “Ricat” geri çekilme ve vazgeçme anlamı taşır. Hikâyedeki kişi çocukluğunun evine kadar gelir ancak karşılaştığı değişiklikler yüzünden kendisini eski dünyasının bir parçası olarak göremez. Eve girmekten vazgeçerek atıyla yeniden yola çıkması, hikâyenin başlığıyla doğrudan bağlantı kurmaktadır.

Soru: 3. Okuduğunuz metindeki anlatıcının kişilik özelliklerinden üçünü söyleyiniz. Örnek cevap:

Hassas: Çevresindeki değişikliklerden duygusal olarak etkilenmektedir.
Hatıralarına bağlı: Çocukluk mekânlarını geçmişteki biçimleriyle özlemektedir.
İçe dönük ve sorgulayıcı: Yaşadıklarını kendi içinde değerlendirmekte ve kimliğini sorgulamaktadır.

Soru: 4. Aşağıdaki tabloyu başlıklar doğrultusunda doldurunuz. Cevap:

Konu	Mekân	Zaman	Kişiler
Anlatıcının yıllar sonra çocukluğunun geçtiği yere dönerek geçmişi ve aidiyet duygusuyla yüzleşmesi	Eski ev, bahçe ve sokak	Çocukluk yıllarından uzun zaman sonraki bir dönem; kesin zaman belirtilmemiştir.	Anlatıcı, dayı ve at

Soru: 5. Okuduğunuz metinden alınan “Hangi bir yanından baksam benim değil, benim çocukluğumun değil.” cümlesi, anlatıcının mekânı artık kendine ait hissetmediğini ifade etmektedir. Metinden, anlatıcının mekân algısını yansıtan bir cümleyi de aşağıda boş bırakılan yere yazınız. Cevap: “Buralar ne kadar geniş, ne kadar gökyüzlüydü! Küçülmüşler küçülmüşler, avuç içi kadar.”

Soru: 6. Metindeki temel çatışmayı belirleyiniz. Metinden bu çatışmayı yansıtan iki ifadeyi aşağıda boş bırakılan yerlere yazınız. Örnek cevap:

Temel çatışma: Anlatıcının çocukluk hatıralarındaki tanıdık dünya ile yıllar sonra karşılaştığı değişmiş gerçeklik arasındaki çatışmadır.

1. “Hangi bir yanından baksam benim değil, benim çocukluğumun değil.”
2. “Artık benim değil bu bahçe, ev.”

Soru: 7. Metinde geçen “Ben kimim?” sorusundan hareketle anlatıcının yaşadığı iç sorgulamayı kendi cümlelerinizle değerlendiriniz. Örnek cevap: Anlatıcı geçmişinde önemli bir yere sahip olan eve dönünce kendisini yeniden eski hayatının içinde bulacağını düşünmüş olabilir. Fakat çevresindeki her şeyin değişmiş olması geçmişteki kimliğiyle bugünkü hâli arasındaki uzaklığı fark etmesine neden olur. Bu nedenle anlatıcı yalnızca mekâna değil, geçmişteki kendisine de artık ne kadar ait olduğunu sorgulamaktadır.

Soru: 8. Metinde geçen ev, bahçe, sokak ve at unsurlarının anlatıcının iç dünyasını yansıtmada nasıl bir işlevi olduğunu açıklayınız. Örnek cevap: Ev, bahçe ve sokak geçmişte anlatıcıya ait olan çocukluk dünyasının parçalarıdır. Şimdi bunların yıpranmış veya değişmiş olması, anlatıcının geçmişine yabancılaşmasını güçlendirmektedir. Yorgun at ise anlatıcının uzun yolculuğuyla birlikte taşıdığı fiziksel ve duygusal yorgunluğu desteklemektedir. Mekân ve nesneler bu nedenle karakterin ruh hâlinin dış dünyadaki karşılığı hâline gelmektedir.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

Soru: 9. Okuduğunuz metinde “Nerde benim sokaklarım? Kunduralarımı çarptığım taşlar?” cümleleri yazarın şiirsel üslubuna örnektir. Siz de metinden bu özellikte bir cümle bulup söyleyiniz. Cevap: “Yollarda bir yabancı insanlar. Şapkaları gözlerinin üstünde, gözleri Yusuf kuyusu...”

Soru: 10. Anlatıcının okuru hikâyenin içine çekmek için kullandığı anlatım tekniklerini örneklerle açıklayınız. Örnek cevap: Metinde yoğun betimlemeler ve iç konuşmalar kullanılmıştır. Anlatıcının “Ben kimim? Onlar nedir benim için?” şeklindeki soruları, onun zihnindeki çatışmayı doğrudan okuyucuya açmaktadır. Çevrenin ayrıntılı olarak tasvir edilmesi de okuyucuya anlatıcının gördüğü dünyayı hissettirmektedir. Böylece okur hem olayın geçtiği mekâna hem de anlatıcının iç dünyasına yaklaştırılmaktadır.

Soru: 11. Okuduğunuz metinden alınan “Dayım gülümsüyor, şaşkın (belki yıkık) hâlime içten bir sevgiyle bakıyor.” cümlesinde olduğu gibi yazar, yer yer bazı ifadeleri yay ayraç içinde vermektedir. Böyle bir kullanımın metnin anlatımına nasıl bir etki ve katkısı olabilir? Açıklayınız. Örnek cevap: Yay ayraçlar anlatıcının ana düşüncesinin arasına giren kısa ve kişisel değerlendirmeleri göstermektedir. Bu ifadeler karakterin kesin olmayan düşüncelerini ve kendi kendisiyle konuşmasını daha doğal biçimde yansıtır. Böylece okuyucu anlatıcının düşüncelerinin oluşum sürecini ve ruh hâlindeki kararsızlığı daha yakından hisseder.

Soru: 12. Ricat hikâyesi ile aşağıdaki metni, anlatıcıların mekâna yüklediği işlev bakımından karşılaştırınız. Bu metinlerde anlatıcıların mekânı algılama biçimlerinden hareketle, iç dünyaları ve geçmişle kurdukları ilişki hakkında neler söyleyebilirsiniz? Örnek cevap: İki metinde de ev ve çevresi anlatıcıların duygularını yansıtan önemli unsurlardır. Ricat’ta yıllar sonra görülen çocukluk evi ve sokak artık değişmiştir; anlatıcı bu nedenle geçmişine ve mekâna yabancılaşmıştır.

Çatal’da ise ev, sokak, annenin yemek hazırlaması, çocukların sesleri ve akşamın ayrıntıları çocukluk dünyasının canlı parçaları olarak anlatılmaktadır. Bununla birlikte babanın yüzündeki üzüntü ve evdeki olağan dışı durum çocuğun huzursuzluk hissetmesine neden olur.

Ricat geçmişten kopuşu ve aidiyet kaybını öne çıkarırken Çatal, aile ve çocukluk hatıralarıyla kurulan yakın bağın içinde ortaya çıkan tedirginliği yansıtmaktadır.

Metni Bitirirken

Soru: Ricat adlı metin ve bu metinle ilgili çalışmalar, bireyin geçmişiyle yüzleşmesi ve aidiyet duygusunu sorgulaması sürecinde hikâye türünün işlevi hakkında size neler düşündürdü? Örnek cevap: Bu metin, hikâyelerin insanın yalnızca yaşadığı olayları değil, geçmiş karşısında hissettiği karmaşık duyguları da anlatabildiğini düşündürdü. Anlatıcının eski evine dönmesiyle yaşadığı yabancılaşma, bir insanın zamanla değişen hayat karşısında kendi kimliğini ve ait olduğu yeri sorgulayabileceğini göstermektedir. Hikâye türü bu tür iç hesaplaşmaları mekân, hatıra ve karakterin düşünceleri aracılığıyla etkili biçimde anlatabilir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 12. Sınıf MEB Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.