Giz 12. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 44-47 Cevapları

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 44-47 Cevapları - Giz, Nezihe Meriç’in bireyin duygu ve izlenimlerini öne çıkaran modernist anlatımını kavramaya yönelik çalışmaların örnek cevaplarını sunmaktadır.

Giz 12. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 44-47 Cevapları

Bu bölümde öğrenciler geleneksel ile modern kavramları arasındaki farklılıklardan hareket ederek Giz hikâyesini incelemektedir. Metinde belirgin bir olaydan çok anlatıcının çevresiyle ilgili gözlemleri, çağrışımları ve mevsimdeki değişikliği fark etme süreci ön plana çıkmaktadır. Etkinlikler Nezihe Meriç’in şiirsel dilini ve modernist hikâyenin anlatım özelliklerini değerlendirmeye yöneliktir.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 44 Cevapları

Giz - Hazırlık

Soru: 1. Aşağıda modern veya geleneksel unsurlarla ilgili görsellere yer verilmiştir. Buna göre a) Yukarıdaki numaralanmış görselleri gelenekselden moderne doğru sıralayacak olsanız nasıl bir sıralama yaparsınız? Niçin? Örnek cevap: III → I → II şeklinde sıralardım. III numaralı görsel geçmişten gelen geleneksel el sanatlarını, I numaralı görsel geleneksel estetik özelliklerin daha yeni bir yorumunu, II numaralı görsel ise günümüzdeki modern yaşamı temsil etmektedir.

Soru: b) Görsellerden hareketle “geleneksel” ile “modern” kavramlarının sizde uyandırdığı çağrışımları söyleyiniz. Örnek cevap: Geleneksel denildiğinde geçmişten aktarılan yaşam biçimleri, sanatlar, kültürel değerler ve alışkanlıklar aklıma gelir. Modern kavramı ise günümüz koşullarına uygun yenilikleri, değişen yaşam biçimini ve çağdaş düşünceyi çağrıştırır. İki kavram toplumların geçmişi ile bugünü arasındaki değişimi anlamamıza yardımcı olur.

Giz

Anlatıcı sabahın erken saatlerinde yaşadığı kenti yukarıdan izlemekte; denizin, zeytinliklerin, kuşların ve gün ışığının oluşturduğu görüntülerden etkilenmektedir. Doğada bir değişiklik olduğunu sezer ancak başlangıçta bunun ne olduğunu anlayamaz. Hikâyenin ilerleyen bölümünde bu belirsizlik bugenviller aracılığıyla açıklığa kavuşur.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 45 Cevapları

Giz Metninin Devamı

45. sayfada ayrıca cevaplandırılacak bir soru bulunmamaktadır. Tatil kentinin kalabalığı, yerli ve yabancı gezginleri, gezi motorları, lokantaları ve sıcak yaz günleri anlatıcının gözlemleriyle aktarılmaktadır. Yerlere dökülmeye başlayan bugenviller anlatıcıya mevsimdeki değişimi fark ettirir.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 46 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

Soru: 1. Bulunduğu yerde yaşanan sabah saatlerinin anlatıcı üzerindeki etkisi ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Örnek cevap: Sabahın aydınlığı ve doğadaki hareketlilik anlatıcıyı canlandırmaktadır. Denizi, kuşları, zeytinlikleri ve renkleri seyreden anlatıcı yaşadığı kente karşı güçlü bir sevgi duymaktadır. Sabahın oluşturduğu atmosfer onda neşe, huzur ve çevresine karşı daha yoğun bir farkındalık meydana getirmektedir.

Soru: 2. Yazar hikâyeye neden Giz adını vermiş olabilir? Örnek cevap: Hikâyenin başlarında anlatıcı, çevresinde değişmekte olan bir şey sezdiği hâlde bu değişimin adını koyamaz. Sonradan dökülen bugenvilleri görünce yazın sona yaklaştığını anlar. Başlıktaki “Giz”, anlatıcının önce sezdiği fakat daha sonra çözebildiği bu saklı değişimi ifade ediyor olabilir.

Soru: 3. Nezihe Meriç, hikâyelerini şiirsel tatlar taşıyan bir dille yazar. Tasvir yaparken ayrıntılara, uzun cümlelere, imgeli anlatımlara çok sık başvurur. Özellikle de şiirsel ifadelerin bulunduğu bölümlerde devrik cümleleri çok kullanır. Buna göre a) Yazarla ilgili yukarıdaki bilginin metne nasıl yansıdığına dair metinden örnekler bulup aşağıda boş bırakılan yere yazınız. Örnek cevap: Gün doğumunun renkler, ışıklar ve zeytin yaprakları üzerinden uzun bir cümleyle anlatılması ayrıntılı tasvire örnektir. “Denizin kenarında bir giz dağı gibi yükselen Kale” ifadesinde imgesel ve şiirsel bir söyleyiş kullanılmıştır. “Beyaz, dar sokaklar.” ve “Kalabalık.” gibi kısa, eksiltili yapılar da metnin alışılmış cümle düzeninden uzaklaştığını göstermektedir.

Soru: b) Beğendiğiniz veya özlem duyduğunuz bir yeri yukarıdaki altı çizili unsurlardan yararlanarak betimleyiniz. Betimlemenizi sınıfta sözlü olarak paylaşınız. Örnek cevap: Dağların arasındaki küçük köy sabah sisinin içinde sessizce uyanıyor. Evlerin kırmızı çatılarına vuran ilk güneş, ağaçların arasından ince çizgiler hâlinde süzülüyor. Çeşmenin sesi. Islak toprak kokusu. Uzakta ağır ağır dağılan beyaz sis... O sokaklardan geçerken çocukluğumdan kalan seslerin hâlâ duvarların arasında dolaştığını hissediyorum.

Soru: 4. Metinde geçen “Beni aydıran bugenviller oldu.” cümlesini metnin bağlamından hareketle yorumlayınız. Örnek cevap: Anlatıcı mevsimde bir değişiklik yaşandığını önceden hissetmiş fakat bunun ne olduğunu anlayamamıştır. Bugenvillerin dökülmeye başlamasıyla yazın artık sona doğru gittiğini fark etmiştir. Bugenviller onun zihnindeki belirsizliği ortadan kaldırıp gerçeği kavramasını sağlamıştır.

Soru: 5. Okuduğunuz metnin şekil özellikleri, metnin dil ve anlatımını nasıl etkilemiştir? Sizce yazarın bu kullanımı tercih etmesinin sebepleri neler olabilir? Örnek cevap: Metindeki uzun cümlelerin arasında kısa, devrik ve tamamlanmamış ifadeler kullanılmış; bazı kelimeler ve sözler alt alta sıralanmıştır. Bu düzen anlatıma kesik kesik ama ritmik bir akış kazandırmaktadır. Yazar bu biçim aracılığıyla anlatıcının zihnindeki izlenimleri, çağrışımları ve ani düşünceleri doğrudan yansıtmayı amaçlamış olabilir.

Soru: 6. Okuduğunuz metinde o dönemin sosyal yaşantısı ve kültürü ile ilgili hangi bilgilere ulaşabilirsiniz? Örnek cevap: Tatil kentinde yaz aylarında yoğun bir turizm hareketliliği bulunduğunu görebiliriz. Yerli ve yabancı tatilciler, gezi motorları, lokantalar, hediyelik eşya tezgâhları ve bavullarla gelip giden insanlar günlük yaşamın önemli parçalarıdır. Metin ayrıca yöredeki yemek kültürü, esnaf hayatı ve mevsim değişirken yapılan kış hazırlıkları hakkında da bilgi vermektedir.

Soru: 7. Metne anlatıcının dışında bir kişi ekleyiniz ve aşağıda boş bırakılan yere diyalog tekniğini kullanarak bir bölüm yazınız. Örnek cevap:

Meydanın kenarındaki dükkânın önünde duran esnaf bana seslendi.

— Sabah sabah yine sokakları mı geziyorsun?
— Bugün her şey biraz farklı görünüyor, dedim.
— Havadan olsa gerek. Yaz bitmeye başladı.
— Ben de tam bunu düşünüyordum.
— Bugenvillere bak, dedi. Onlar senden önce anlamış bile.

Yerde biriken mor yapraklara baktım. Gülümsedim.

12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

Soru: 8. “Bakayım, begonvil” kelimeleri okuduğunuz metinde “bakiym, bugenvil” şekliyle kullanılmıştır. Yazara özgü olan bu kullanımların metne nasıl bir katkı sağladığını düşünüyorsunuz? Örnek cevap: Bu söyleyişler anlatıcının sesini günlük konuşma diline yaklaştırmaktadır. Metnin daha canlı, samimi ve doğal duyulmasını sağlarken yazarın kişisel üslubunu da ortaya çıkarmaktadır. Okuyucu anlatıcının düşüncelerini yazılı bir metinden okumaktan çok onun konuşmasını dinliyormuş izlenimine kapılmaktadır.

Soru: 9. Aşağıda Azra Erhat’ın Mavi Yolculuk adlı eserinden bir parça verilmiştir. Bu parçayı, okuduğunuz Giz adlı hikâye ile dil ve anlatım özellikleri yönünden karşılaştırınız. Karşılaştırma sonuçlarınızı sözlü olarak paylaşınız. Örnek cevap: İki metinde de Akdeniz kentinin beyaz evleri, sokakları, denizi ve kalesi anlatılmaktadır. Mavi Yolculuk’ta Bodrum’un koyları, mahalleleri, tarihî yapıları ve doğal özellikleri bilgi verici ve düzenli bir anlatımla aktarılmıştır. Giz’de ise aynı çevre anlatıcının duyguları, sezgileri ve çağrışımları üzerinden görülür; kısa ve devrik ifadeler, imgeler ve tekrarlar öne çıkar. Bu nedenle Mavi Yolculuk daha açıklayıcı, Giz ise daha öznel ve şiirsel bir anlatıma sahiptir.

Metni Bitirirken

Soru: Giz adlı metin ve metinle ilgili yapılan çalışmalar, hikâye türünde gelenekten modernizme giden süreçte oluşan toplumsal değişimin eserlere yansıması ile ilgili size nasıl bir katkı sağladı? Düşüncelerinizi nedenleriyle açıklayınız. Örnek cevap: Giz hikâyesi, toplumun yaşam biçimi değiştikçe edebî eserlerin konu ve anlatım yöntemlerinin de değişebildiğini görmemi sağladı. Modern hikâyede yalnızca belirgin bir olayın anlatılması yerine bireyin gözlemleri, ruh hâli, yalnızlığı ve çevre karşısındaki kişisel tepkileri öne çıkabilmektedir. Toplumsal değişimin hikâyeye hem yeni konular kazandırdığını hem de daha özgür ve farklı anlatım biçimlerinin kullanılmasına ortam hazırladığını düşünüyorum.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 12. Sınıf MEB Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.