12. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 1. Yazılı Soruları 2026-2027

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

12. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılı hazırlık çalışması, iki ayrı sınav örneğiyle öğrencilerin metne dayalı soruları çözmesine yardımcı olur. İçerik; dilin değişimi üzerine yazma, hikâyede çatışma, zaman-mekân, yazar-metin ilişkisi, anlatım teknikleri ve dil bilgisi alanlarını kapsar.

2026-2027 Karabük ÖDM konu-soru dağılım tablosundaki Senaryo 1 ve Senaryo 2 esas alınmıştır. İlk sınav 5 soru, ikinci sınav 5 soru içerir.

Okuma metinleri, sorular ve örnek cevaplar bu çalışma için özgün olarak hazırlanmıştır. Bunlar MEB’in resmî sınav soruları değildir. Aşağıdaki puanlar 100 üzerinden örnek değerlendirme içindir; dinleme ve konuşma değerlendirmeleri bu içeriğin kapsamında değildir.

12. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 1. Yazılı – Senaryo 1

Soru sayısı: 5. Örnek toplam puan: 100. Soruları aşağıdaki metinlere göre yanıtlayınız. Açıklama ve yorumlarınızı metinsel kanıtla destekleyiniz.

I. Metin — İstasyondaki Saat (Özgün Günümüz Hikâyesi)

Kasım ayının yağmurlu bir sabahında eski istasyonun bekleme salonuna girdim. Duvar saati durmuştu; cebimdeki telefon, yenilenen trenin iki dakika sonra geleceğini gösteriyordu. Görevli, kullanılmayan eşyaların depoya kaldırılacağını söyledi. Babam bu saatin bakımını yıllarca yapmıştı. “Artık gereksiz bir eşya,” diye düşündüm; fakat gözümü duvardan ayıramadım.

Yanımdaki genç, saatin fotoğrafını çekip gidiyordu. Ona yetiştim ve babamın kış sabahlarında bu salona nasıl erkenden geldiğini anlattım. Tren düdüğü duyuldu. Bir yanım yeni vagona koşmak, öteki yanım saatin yanında kalmak istiyordu. Görevliye, saatin onarılıp burada tutulmasını önerdim. Cevabını beklerken telefondaki ekran karardı. Salondaki sessizlikte, durmuş saatin bana hâlâ bir şey anlattığını hissettim.

II. Metin — Kurmaca Yazar Notu

Bu not, yazar-metin ilişkisi sorusu için bu çalışmada oluşturulmuş kurmaca bir öz yaşam açıklamasıdır: “Çocukluğumda babamla istasyonlara giderdim. İstasyonların değişmesine karşı değildim; fakat eski eşyaların insan hikâyeleriyle birlikte unutulması beni düşündürürdü. Bu hikâyeyi, yenilenme ile hatırlama arasındaki gerilimi anlatmak için tasarladım.”

1. Soru (25 Puan)

Soru: Dijital iletişimin dile etkisini anlatan 6–8 cümlelik, başlıklı bir yazı oluşturunuz. İki farklı etkiyi örnekleyip öneriyle bitiriniz.

Kısa Cevap: Teknolojinin yeni söz ve kullanım alanları oluşturmasıyla birlikte özensiz yazım riskini de ele alan, örnekli ve tutarlı bir yazı beklenir.

Örnek Cevap:

Başlık: Mesajların Dili

Dijital araçlar, yazılı iletişimi günlük yaşamın önemli bir parçası yaptı. Çevrim içi kaynaklar sayesinde doğru sözcüğü bulmak kolaylaşıyor. Farklı insanlarla iletişim kurmak söz varlığımıza yeni ifadeler de katabiliyor. Ancak hızlı yazma isteği bazen noktalama işaretlerinin unutulmasına yol açıyor. Sürekli eksik yazılan kelimeler, anlamayı güçleştirebiliyor. Bu nedenle sosyal medyada kısa yazarken de açık ve doğru anlatımı korumalıyız.

Puanlama: Konu, başlık ve plan 5 puan; İki etkinin örneklenmesi 8 puan; Tutarlılık ve sonuç önerisi 6 puan; Dil, yazım ve noktalama 6 puan.

2. Soru (20 Puan)

Soru: İstasyondaki Saat hikâyesinin anlatıcısı hangi iki istek arasında kalmaktadır? İki kanıt yazınız.

Kısa Cevap: Anlatıcı, yenilenmeye katılma isteğiyle geçmişe ve babasının hatırasına bağlı kalma isteği arasında kalır.

Puanlama: İç çatışmanın belirlenmesi 8 puan; İki metinsel dayanak 12 puan.

3. Soru (15 Puan)

Soru: Hikâye ne zaman ve nerede geçmektedir? İstasyonun anlatıcıda oluşturduğu etkiyi belirtiniz.

Kısa Cevap: Olay kasım ayının yağmurlu bir sabahında, eski istasyonun bekleme salonunda geçer. Mekân babaya ve çocukluğa ait hatıraları canlandırır.

Puanlama: Zaman 4 puan; Mekân 4 puan; Mekânın ruh hâline etkisi 7 puan.

4. Soru (20 Puan)

Soru: Yazar notunda belirtilen yaşantı ve yazma amacı hikâyeye nasıl yansımıştır? İki ilişki kurup kurmacanın sınırını belirtiniz.

Kısa Cevap: İstasyon ve baba hatıraları konu seçimine; eski eşyalarla unutulan hikâyeler düşüncesi durmuş saate yansır. Bu benzerlikler olayların birebir yaşandığını kanıtlamaz.

Puanlama: İki yazar-metin ilişkisi 12 puan; Kurmacayla öz yaşamın ayrımı 8 puan.

5. Soru (20 Puan)

Soru: Verilen cümledeki dört yanlış yazımı düzelterek cümleyi yazınız: “Bir kaç yolcu saatin önünde beklerken herkez fotoğraf çekti; hiç bir kişi saatin neden durduğunu sormadı, bende görevliye yaklaştım.”

Kısa Cevap: Doğru biçimler: birkaç, herkes, hiçbir ve ben de.

Puanlama: Birkaç 5 puan; Herkes 5 puan; Hiçbir 5 puan; Ben de 5 puan.

12. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 1. Yazılı – Senaryo 2

Soru sayısı: 5. Örnek toplam puan: 100. Soruları aşağıdaki metinlere göre yanıtlayınız. Açıklama ve yorumlarınızı metinsel kanıtla destekleyiniz.

I. Metin — Kapının Önü (Özgün Günümüz Hikâyesi)

Eski evin kapısına geldim. Boyası dökülmüş tahta, yağmurla koyulaşmıştı. Tokmağın yanındaki küçük çizik hâlâ oradaydı. Çocukken boyumu ölçmek için çizmiştim onu; o gün annem gülerek bir karış daha uzayacağımı söylemişti.

Elimi kapıya uzattım. “Şimdi açılırsa ne söyleyeceğim?” diye düşündüm. İçeriden bir çocuk sesi geldi. Tanımadığım biri pencerede göründü; evin yeni sahiplerinden olmalıydı. Gülümsedim, yanlış geldiğimi söyledim. Sokaktan ayrılırken kapıya yeniden baktım. Ev yerindeydi, ben çocukluğumun adresini arıyordum.

II. Metin — Dil Üzerine Kısa Not (Özgün Bilgilendirici Metin)

Sosyal medya, sözcüklerin ve yeni anlatım kalıplarının hızla yayılabildiği bir iletişim ortamıdır. Kullanıcılar bazen duygularını görsel simgelerle destekler, bazen de zamandan kazanmak için kelimeleri kısaltır. Bu değişimlerin dil üzerindeki etkisi, kullanımın yaygınlığına ve bağlama göre değerlendirilmelidir.

1. Soru (25 Puan)

Soru: Dil Üzerine Kısa Not’tan yararlanarak 6–8 cümlelik bir yazı hazırlayınız. Başlık ekleyip görsel simge ve kısaltmaları birer örnekle değerlendirin; öneriyle bitiriniz.

Kısa Cevap: Görsel simgelerin duyguyu desteklemesi ve aşırı kısaltmanın açıklığı azaltması örneklerle ele alınmalı, bağlama uygun kullanım önerilmelidir.

Örnek Cevap:

Başlık: Simge ve Sözcük

Bir mesajdaki gülümseme simgesi, sözün dostça söylendiğini gösterebilir. Bu, yazılı iletişimde ses tonunun eksikliğini kısmen giderebilir. Yine de simgeler tek başına bütün düşünceleri taşıyamaz. Gereksiz kısaltmalar da benzer biçimde anlamı belirsizleştirebilir. Örneğin alıcının tanımadığı bir harf dizisi iletişimi kolaylaştırmaz. Bu nedenle sosyal medyada anlaşılır sözcüklerle yazmalı, simgeleri metni desteklemek için kullanmalıyız.

Puanlama: Başlık ve konu bütünlüğü 5 puan; İki örnek ve değerlendirme 8 puan; Tutarlı sonuç ve öneri 6 puan; Dil, yazım ve noktalama 6 puan.

2. Soru (20 Puan)

Soru: Kapının Önü hikâyesinde geçmişe dönüş ve iç konuşma nerede kullanılmıştır? İşlevlerini yazınız.

Kısa Cevap: Boy ölçülen çocukluk anısına geçiş geriye dönüştür. “Şimdi açılırsa ne söyleyeceğim?” sözü iç konuşmadır.

Puanlama: İki doğru örnek 10 puan; İki tekniğin işlevi 10 puan.

3. Soru (15 Puan)

Soru: Hikâyenin söyleyişini cümlelerin kuruluşu ve çağrışım gücü açısından değerlendirip örnek veriniz.

Kısa Cevap: Kısa ve sade cümleler kullanılmıştır; son cümle, çocukluğun geri gelmemesini çağrıştıran yoğun bir anlatım taşır.

Puanlama: Cümle yapısı ve örnek 7 puan; Anlam yoğunluğu ve örnek 8 puan.

4. Soru (20 Puan)

Soru: Son cümle anlatıcının arayışı hakkında ne düşündürmektedir? Hikâyeden iki kanıtla yorumlayınız.

Kısa Cevap: Anlatıcının aradığı yalnızca fiziksel ev değil, orada yaşadığı çocukluk ve annesiyle kurduğu bağdır.

Puanlama: Bütünle ilişkili yorum 8 puan; İki metinsel dayanak 12 puan.

5. Soru (20 Puan)

Soru: a) Hikâyedeki “çizik” ve “çocukluğumun adresi” sözündeki “adres” hangi anlamlarda kullanılmıştır? b) “Eski evin kapısında ki iz hâlâ oradaydı.” cümlesini düzeltip nedeni yazınız.

Kısa Cevap: Çizik gerçek, çocukluğun adresindeki adres mecaz anlamlıdır. Doğru yazım “kapısındaki” biçimindedir.

Puanlama: İki anlam ve açıklamaları 12 puan; Doğru yazım ve kural 8 puan.

Değerlendirme: Anlamca eşdeğer ve metinle gerekçelendirilmiş cevaplar kabul edilir. Yazma sorularındaki metinler tek doğru cevap değildir. Ölçütleri kısmen karşılayan yanıtlara karşılanan bölüm oranında puan verilebilir.

Senaryo ve kapsam kaynağı: Karabük ÖDM Türk Dili ve Edebiyatı Konu-Soru Dağılım Tabloları.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları