İçindekiler / Sayfalara Hızlı Geçişİçindekiler - Sayfa Cevaplarına Hızlı Geçiş
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 201 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Spor Dalları
a) Soru: Bu tablolardan yalnız birine bakarak bu ortaokulda en çok sevilen spor dalı ile ilgili yorum yapılabilir mi? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşarak yazınız.Kısa Cevap: Hayır. İki tablodaki veriler birleştirilmeden okulun genel tercihi belirlenemez.Detaylı Cevap: Kız öğrencilerin verilerinde voleybol, erkek öğrencilerin verilerinde futbol daha fazla tercih edilmiştir. Ancak yalnızca bir grubun sonucuna bakmak diğer öğrencilerin tercihlerini göz ardı etmek olur. Bütün veriler birlikte incelenmelidir.
b) Soru: Bu araştırma ile ilgili güvenilir ve doğru yorum yapabilmek için verilen tablolardan yararlanarak bir tablo oluşturunuz ve tabloyu isimlendiriniz.Kısa Cevap: Öğrencilerin En Çok Sevdiği Spor Dalları isimli ortak sıklık tablosu hazırlanır.
| Spor Dalı | Kız Öğrenci | Erkek Öğrenci | Toplam |
| Futbol | 2 | 24 | 26 |
| Voleybol | 23 | 9 | 32 |
| Basketbol | 14 | 18 | 32 |
| Buz pateni | 18 | 5 | 23 |
| Hentbol | 5 | 7 | 12 |
| Okçuluk | 6 | 10 | 16 |
| Toplam | 68 | 73 | 141 |
Çözüm: Spor dallarına ait öğrenci sayıları ayrı ayrı toplanır. Örneğin basketbol için 14 + 18 = 32, hentbol için 5 + 7 = 12 işlemleri yapılır.
c) Soru: Oluşturduğunuz tabloya göre bu ortaokulda en çok ve en az sevilen spor dalları hangileridir?Kısa Cevap: En çok basketbol ve voleybol, en az hentbol sevilmektedir.Detaylı Cevap: Basketbol ve voleybolu tercih eden öğrenci sayısı 32'şer, hentbolu tercih eden öğrenci sayısı ise 12'dir. Bu nedenle en yüksek sıklığa sahip iki spor dalı basketbol ve voleyboldur.
ç) Soru: Oluşturduğunuz tabloya göre bu ortaokulda sevilen spor dalları ile ilgili verileri daha kolay görebildiniz mi? Düşüncelerinizi yazınız.Kısa Cevap: Evet. Ortak tablo bütün sonuçları karşılaştırmamı kolaylaştırdı.Detaylı Cevap: Spor dallarının toplam öğrenci sayıları tek tabloda gösterildiğinde sonuçlar daha anlaşılır hâle gelir. Böylece okulun tamamı hakkında daha doğru değerlendirme yapılabilir.
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 202 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Kişisel Verilerin Korunması
a) Soru: Tabloya bakarak en çok ihlalin yapıldığı alan ile ilgili yorumlarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.Kısa Cevap: En çok şikâyet, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi konusunda yapılmıştır.Detaylı Cevap: Tabloda bu konuya ilişkin 4495 başvuru bulunmaktadır. Toplam başvuru sayısı 8275 olduğuna göre bu kategori başvuruların yaklaşık %54,3'ünü oluşturmaktadır. Bu sonuç, kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şikâyetlerin önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir.
b) Soru: Tabloya göre kişisel verilerin korunması için nelere dikkat edilmelidir? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.Kısa Cevap: Özel bilgilerimizi paylaşmamalı ve interneti güvenli kullanmalıyız.Detaylı Cevap: Bilmediğimiz sitelere kişisel bilgilerimizi yazmamalı, şifrelerimizi başkalarına vermemeli ve tanımadığımız kişilerden gelen bağlantıları açmamalıyız. Kişisel verilerimizin izinsiz kullanıldığını düşünürsek ailemizden veya yetkili kurumlardan destek almalıyız.
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 203 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Erişilebilirlik
a) Soru: Erişilebilirlik Belgesi alan yerlerin sayısı yıllara göre nasıl değişmiştir?Kısa Cevap: Belge sayısı bazı yıllarda azalsa da genel olarak artmıştır.Detaylı Cevap: 2014 yılında toplam 9 belge verilmiştir. Sonraki yıllarda iniş çıkışlar yaşanmış ve 2021 yılında 759 belgeyle en yüksek değere ulaşılmıştır. 2022 yılında 588 belge verilmiştir. Bu nedenle değişim sürekli artış değil, dalgalı bir artış şeklindedir.
b) Soru: Erişilebilirlik belgesi en fazla hangi alanda verilmiştir?Kısa Cevap: Toplu taşıma araçlarında.Detaylı Cevap: Tabloda toplu taşıma araçları için 1782, binalar için 1299, açık alanlar için 31 belge bulunmaktadır. En yüksek toplam toplu taşıma araçlarına aittir.
c) Soru: Engelli veya engelsiz bireylerin erişilebilirlik sorunu yaşadığı durumlarla karşılaştınız mı? Bu durumlarla karşılaştığınızda nasıl bir yol izlersiniz? Bir örnekle açıklayınız.Kısa Cevap: Engelli rampasının bulunmadığı bir yerde gerekli düzenlemenin yapılmasını isterim.Detaylı Cevap: Örneğin bir okul girişinde tekerlekli sandalye kullanan öğrenciler için uygun bir geçiş yoksa bunu okul yönetimine bildiririm. Rampanın yapılması veya alternatif bir erişilebilir girişin düzenlenmesi için öneride bulunurum. Ortak kullanım alanları herkes için erişilebilir olmalıdır.
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 204 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Araştırma Sorularında Yanlılık
Verilen araştırma sorularının katılımcıların cevaplarını yönlendirip yönlendirmediği belirlenir.
| Soru | Cevap | Neden |
| En sevilen video oyunu | Yanlı değil | Tercihi doğrudan sorar. |
| Video oyunları ve tembellik | Yanlı | Olumsuz bir yargı içerir. |
| Evcil hayvanların tüm çocuklara etkisi | Yanlı | Genelleme içerir. |
| Mahallede en sevilen evcil hayvan | Yanlı değil | Tercihleri araştırır. |
| Kantinde en sevilen atıştırmalık | Yanlı değil | Açık bir tercih sorusudur. |
| Daha lezzetli olan ev yemekleri | Yanlı | Önceden olumlu nitelendirme yapar. |
| Arkadaşla yapılan etkinlikler | Yanlı değil | Herhangi bir cevap dayatmaz. |
| İyi arkadaşla her zaman aynı fikirde olmak | Yanlı | Varsayım ve yönlendirme içerir. |
a) Soru: İşaretlediğiniz sorulardan yanlı olanların ortak özelliğine dair fikirlerinizi yazınız.Kısa Cevap: Sorularda ön yargı ve yönlendirme bulunmaktadır.Detaylı Cevap: Yanlı araştırma sorularında bazı özellikler önceden doğru kabul edilir. Katılımcı bu ifadelerin etkisinde kalarak cevap verebilir. Dolayısıyla araştırmanın sonuçları gerçek düşünceleri tam olarak yansıtmayabilir.
b) Soru: İşaretlediğiniz sorulardan yanlı olmayanların ortak özelliğine dair fikirlerinizi yazınız.Kısa Cevap: Tarafsız ve anlaşılır olmalarıdır.Detaylı Cevap: Yanlı olmayan araştırma soruları katılımcılara cevaplarını serbestçe verme imkânı sağlar. Sorunun içinde kişiyi belirli bir tercihe yönlendiren ifadeler bulunmaz. Böylece güvenilir veriler elde edilebilir.
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 205 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Anket Soruları
a) Soru: Bu soruları yanlı ya da yanlı değil seçeneklerinden uygun olanı işaretleyerek değerlendiriniz.Kısa Cevap: 1, 3 ve 8. sorular yanlıdır. Diğer beş soru yanlı değildir.
| No. | Anket Sorusu | Değerlendirme |
| 1 | Şekerli yiyecekler yemek sağlığa çok mu zararlıdır? | Yanlı |
| 2 | En sevdiğin spor dalı hangisidir? | Yanlı değil |
| 3 | Satranç oyunu oynamak kişiyi hareketsiz mi yapıyor? | Yanlı |
| 4 | Boş zamanlarınızda ne yapmaktan hoşlanırsınız? | Yanlı değil |
| 5 | Spor yapmak mı yoksa kitap okumak mı daha iyidir? | Yanlı değil |
| 6 | Halk müziği ya da sanat müziğinden hangisini tercih edersiniz? | Yanlı değil |
| 7 | Gelecekte hangi mesleği yapmak istersiniz? | Yanlı değil |
| 8 | Eğlenceli olan animasyon filmler, hareketli olan aksiyon filmlerine göre daha çok mu tercih edilir? | Yanlı |
b) Soru: Yanlı olduğunu belirlediğiniz araştırma sorularının yanlılık sebeplerini açıklayınız.Kısa Cevap: Sorular katılımcıyı belli bir düşünceye yönlendirdiği için yanlıdır.Detaylı Cevap: Şekerli yiyeceklerle ilgili soruda zararlı olma durumu, satranç sorusunda hareketsizlik, animasyon filmleriyle ilgili soruda ise eğlenceli olma özelliği öne çıkarılmaktadır. Bu ifadeler soruların tarafsızlığını azaltmaktadır.
Örnek 1 – Soruları Tarafsız Hâle Getirme
Soru: Yukarıda verilen anket sorularındaki yanlılığı gidermek için soruları daha uygun şekilde nasıl sorabiliriz?Kısa Cevap: Yönlendirici ifadeler kullanılmadan sorular yeniden yazılmalıdır.Detaylı Cevap: Birinci soru: "Cep telefonu kullanımının insanlar üzerindeki etkileri nelerdir?" İkinci soru: "Denize girmeyi mi yoksa dağlarda yürüyüş yapmayı mı tercih edersiniz?" Bu sorular katılımcılara kendi görüşlerini belirtme imkânı verir.
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 206-207 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Yanıltıcı Haberler
Yanıltıcı haberlerin nedenleri, zararları ve önlenmesiyle ilgili anket formu doldurulmaktadır. Aşağıdaki veriler 20 kişinin katıldığı örnek bir sınıf anketine aittir. Öğrencilerin gerçekleştirdiği gerçek anketin sonuçları farklı olabilir.
| İfade | Katılmıyorum | Kararsızım | Katılıyorum |
| İnsanları kandırmak | 1 | 3 | 16 |
| Dolandırıcılık yoluyla para kazanmak | 1 | 2 | 17 |
| Kişi veya kurumları kötülemek | 2 | 4 | 14 |
| Kamu düzenini bozmak | 3 | 8 | 9 |
| İnsanları yanıltmak | 0 | 1 | 19 |
| Kavgaya neden olmak | 1 | 5 | 14 |
| Kişi veya kurumlara zarar vermek | 1 | 3 | 16 |
| Bilgi kirliliği oluşturmak | 1 | 2 | 17 |
| Farklı kaynaklardan bilgi almak | 0 | 2 | 18 |
| Güvenilir kaynaklara başvurmak | 0 | 2 | 18 |
| Sosyal medyada dikkatli olmak | 1 | 4 | 15 |
a) Soru: Bu anket formundan elde ettiğiniz verileri sıklık tablosunda gösteriniz.Kısa Cevap: Her ifadeye verilen cevaplar üç cevap grubuna ayrılarak sıklık tablosuna yazılmıştır.Detaylı Cevap: Önce her seçeneği işaretleyen öğrenci sayısı belirlenir. Sayılar ilgili sütunlara yerleştirilir. Her satırdaki sayıların toplamı 20 olmalıdır. Örneğin insanları kandırmak ifadesinde 1 + 3 + 16 = 20 öğrencinin cevabı bulunmaktadır.
b) Soru: Bu anket formunda "katılıyorum" yanıtı en çok hangi soruda işaretlendi?Kısa Cevap: İnsanları yanıltır (19 kişi).Detaylı Cevap: Örnek anket tablosunda 19 kişi yanıltıcı haberlerin insanları yanılttığı görüşüne katılmıştır. Bu sayı diğer ifadelerden daha yüksektir.
c) Soru: Bu anket formunda "katılmıyorum" yanıtı en çok hangi soruda işaretlendi?Kısa Cevap: Kamu düzenini bozmak için (3 kişi).Detaylı Cevap: Katılmıyorum sütunundaki sayılar karşılaştırıldığında en büyük değer 3'tür. Bu sayı kamu düzenini bozmak ifadesine aittir.
ç) Soru: Bu anket formunda "kararsızım" yanıtı en çok hangi soruda işaretlendi?Kısa Cevap: Kamu düzenini bozmak için (8 kişi).Detaylı Cevap: Kararsızım sütununda en büyük değer 8'dir. Bu nedenle örnek ankete göre en fazla kararsızlık kamu düzenini bozma konusunda görülmektedir.
d) Soru: Bir haberin doğru ve güvenilir olduğunu incelerken bu anketin sonuçlarını göz önünde bulundurarak nasıl bir yaklaşım sergilersiniz? Fikirlerinizi yazınız.Kısa Cevap: Haberi doğruluğundan emin olmadan paylaşmam.Detaylı Cevap: Haberleri farklı kaynaklardan karşılaştırarak incelerim. Güvenilir olmayan sitelerde gördüğüm iddialara hemen inanmam. Resmî kaynakların açıklamalarını araştırırım. Böylece yanlış bilgiye dayanarak karar vermekten kaçınırım.
e) Soru: Gerçek hayatta karşılaştığınız yanıltıcı bir haber örneği yazınız. Bu yanıltıcı haberden olumsuz etkilenen kişi ya da kurumları belirleyebilir misiniz?Kısa Cevap: Bir okulun kapatılacağına ilişkin asılsız haber, öğrencileri ve velileri olumsuz etkileyebilir.Detaylı Cevap: Örneğin bir okulun ertesi gün kapalı olacağına ilişkin doğrulanmamış bir paylaşım yapılması öğrencilerin ve ailelerinin yanlış plan yapmasına neden olabilir. Böyle bir haber okul yönetimini de zor durumda bırakabilir. Bu nedenle bilgiyi okulun veya ilgili kurumun resmî duyurusundan kontrol etmek gerekir.
6. Sınıf MEB Matematik 1. Ders Kitabı Sayfa 208 Cevapları
Sonuç veya Yorumları Tartışma – Yanıltıcı Bilgilerin Etkileri
Doğal afetler sonrasında yanıltıcı bilgilerin yayılmasının sonuçlarıyla ilgili 50 kişinin verdiği cevaplar değerlendirilmektedir.
| Durum | Kişi Sayısı | Oran |
| Panik | 24 | %48 |
| Kaos | 18 | %36 |
| Etkilenmeme | 3 | %6 |
| Fikri olmama | 5 | %10 |
| Toplam | 50 | %100 |
Çözüm: Araştırmaya katılan kişi sayısı 24 + 18 + 3 + 5 = 50 olarak bulunur. Panik cevabını verenlerin oranı 24/50 = 48/100 = %48 olur. Diğer yüzdeler de aynı yöntemle hesaplanır.
a) Soru: Bu araştırmaya göre doğal afet durumunda yanıltıcı haberler en çok hangi duruma sebep olur?Kısa Cevap: Paniğe sebep olur.Detaylı Cevap: Ankete katılan 50 kişiden 24'ü yanıltıcı bilgilerin paniğe neden olacağını ifade etmiştir. Bu sayı toplamın %48'ine karşılık gelir ve seçenekler içindeki en yüksek değerdir.
b) Soru: Yanıltıcı haberlerden insanların etkilenmemesinin sebebi ne olabilir? Yanıltıcı bir haberin olumsuz sonuçlarından etkilenmemek için neler yapılabilir?Kısa Cevap: İnsanlar haberleri sorguladıkları ve doğruladıkları için daha az etkilenebilir.Detaylı Cevap: Kaynağı belirsiz haberleri hemen kabul etmemek önemlidir. Doğal afetlerle ilgili açıklamalar güvenilir ve yetkili kurumlardan takip edilmelidir. Bilgilerin doğruluğu araştırılmadan başkalarına gönderilmemelidir. Bu davranışlar gereksiz korku ve paniği azaltabilir.
c) Soru: Yanıltıcı bir haberin oluşturabileceği haksızlıkların önlenmesi konusunda nasıl davranırsınız? Fikirlerinizi yazınız.Kısa Cevap: Yanlış haberleri paylaşmam ve doğru bilgilerin yayılmasına yardımcı olurum.Detaylı Cevap: İnsanların veya kurumların zarar görmesine neden olabilecek doğrulanmamış haberleri yaymaktan kaçınırım. Bir paylaşımın yanlış olduğunu fark edersem güvenilir açıklamalarla durumu düzeltmeye çalışırım. Çevremdeki kişilere de her haberin doğru olmayabileceğini hatırlatırım. Böylece haksızlıkların önlenmesine katkıda bulunurum.
Öğrendiklerimizi Hatırlayalım
İstatistiksel araştırmalarda verilerin tamamını değerlendirmek, soruları tarafsız hazırlamak ve sonuçları doğru yorumlamak gerekir. Sıklık tabloları verileri düzenli biçimde gösterir. Bir araştırmanın güvenilir olması için yanlı sorulardan ve eksik yorumlardan kaçınılmalıdır.
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.