10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 23-25 Cevapları - Birlikte Öğrenelim ve Karşılaştıralım
Yayınlanma:
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 23-25 Cevapları, sözlü kültürden toplumsal yardımlaşmaya, Koşuk ve Lisan şiirlerinin özelliklerinden Türk şiirinin eski dönemlerden günümüze geçirdiği değişime kadar uzanan çalışmaları açıklıyor.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 23-25 Cevapları, öğrencilerin koşuktan hareketle hem sözlü şiir geleneğini hem de farklı dönemlerde ortaya çıkan Türk şiirlerini değerlendirmelerini sağlayan etkinliklerden oluşmaktadır. Sayfalardaki kişisel ve yoruma dayalı çalışmalar için öğrencinin kendi düşüncesini geliştirebileceği örnek cevaplar hazırlanmıştır.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları
Birlikte Öğrenelim - Düşün/Eşleş/Paylaş
Soru: Koşuğun ahenk unsurları nelerdir? Cevap: Koşuğun ses düzeninde ölçü, uyak, redif, benzer seslerin tekrarı, ritim ve ezgi önemli rol oynar. Bu unsurlar dizelerin birbirine bağlanmasını ve şiirin sözlü olarak daha etkili söylenmesini sağlar.
Soru: Koşuğun söylenme amacı ne olabilir? Örnek cevap: Şiirin, kışın ardından gelen baharla doğada yaşanan büyük değişimi dinleyenlere hissettirmek amacıyla söylendiğini düşünüyorum. Yağmurun, eriyen karların, açan çiçeklerin ve hareketlenen hayvanların anlatılması bu yenilenme duygusunu güçlendirmektedir.
Soru: Koşuğun iletileri nelerdir? Örnek cevap:
• Doğa sürekli bir değişim içerisindedir.
• Bahar, bütün canlılarda hareket ve yenilenme meydana getirir.
• İnsanların yaşamı doğa şartlarıyla yakından bağlantılıdır.
• Çevreyi gözlemlemek, doğadaki düzeni ve güzelliği fark etmemizi sağlar.
• Doğa sürekli bir değişim içerisindedir.
• Bahar, bütün canlılarda hareket ve yenilenme meydana getirir.
• İnsanların yaşamı doğa şartlarıyla yakından bağlantılıdır.
• Çevreyi gözlemlemek, doğadaki düzeni ve güzelliği fark etmemizi sağlar.
Soru: Sorulara verdiğiniz cevapları sıra arkadaşınızla tartışınız. Ulaştığınız sonuçları yazarak arkadaşınızla verdiğiniz ortak cevapları işaretleyiniz. Örnek cevap: Arkadaşımla yaptığımız görüşmede koşuğun doğadaki bahar değişimini anlattığı ve şiirin ses benzerlikleriyle ritmik bir yapıya kavuştuğu konusunda ortak bir sonuca ulaştık.
Soru: İşaretlediğiniz cevapları sınıfınızla paylaşınız. Tüm sınıfın sorulara verdiği cevapları dinledikten sonra sınıfça fikir birliğine vardığınız cevapları yazınız. Örnek cevap: Sınıf değerlendirmesinde koşuğun dönemin doğayla iç içe yaşamını yansıttığı, baharın gelişiyle oluşan canlılığı anlattığı ve ahenkli yapısının sözlü aktarımı kolaylaştırdığı düşüncelerinde birleştik.
Sıra Sizde
Soru: 1) Reşide Hatice Hanım’ın karakteriyle ilgili çıkarımlarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: Reşide Hatice Hanım'ın duyarlı, vicdanlı ve toplumsal sorumluluk taşıyan bir insan olduğunu düşünüyorum. İnsanların yararlanacağı kuyunun yanında hayvanlar için de su içme alanı istemesi, yardım anlayışının yalnızca insanlarla sınırlı olmadığını göstermektedir.
Soru: 2. a) Toplumda hangi sorunlara çözüm üretmek veya hangi alanlarda farkındalık yaratmak amacıyla bir vakıf kurmayı düşünürdünüz? Örnek cevap: Doğal çevrenin korunması ve insanların su tasarrufu, geri dönüşüm ve çevre temizliği konusunda daha bilinçli hâle gelmesi için bir vakıf kurmayı isterdim.
Soru: b) Kuracağınız vakıf bünyesinde ne tür projeler üretmek isterdiniz? Örnek cevap: Okullarda çevre eğitimleri düzenler, mahallelerde geri dönüşüm noktaları oluşturur, fidan dikme etkinlikleri gerçekleştirir ve su kaynaklarının korunmasına yönelik bilinçlendirme kampanyaları hazırlardım.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 24 Cevapları
Karşılaştıralım
Soru: 1) Sayfa 17-18’de okuduğunuz koşukla aşağıdaki şiiri, tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırarak bu şiirlerin benzer ve farklı yönlerini tespit ediniz. Bu tespitleri yaparken nasıl bir yol izlediğinizi gerekçeleriyle açıklayınız. Cevap: Metinleri önce ne anlattıkları bakımından inceledim, ardından ait oldukları dönem, anlatım biçimi ve verdikleri mesajları karşılaştırdım. Bu yol, Koşuk ile Lisan'ın farklı dönemlerin şiir anlayışlarını nasıl yansıttığını daha kolay görmemi sağladı.
| Ölçüt | Koşuk | Lisan |
|---|---|---|
| İçerik | Kıştan bahara geçiş ve buna bağlı olarak tabiatta görülen hareketlilik anlatılır. | Dilde açıklık, halkın sözcüklerinden yararlanma ve Türkçeye uygun yeni kelimeler oluşturma düşüncesi işlenir. |
| Dönem | İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı | Millî Edebiyat Dönemi |
| Üslup | Hareketli, betimleyici ve ritmik bir söyleyişe sahiptir. | Düşünceyi açıkça aktaran, yol gösterici ve öğretici bir anlatım kullanılmıştır. |
| Açık ve örtük iletiler | Doğadaki bahar değişimi doğrudan verilir. İnsan ve hayvan yaşamının doğaya bağlılığı sezdirilir. | Halkın kullandığı Türkçeye yönelmek gerektiği açıkça ifade edilir. Dil ile kültürel birlik arasındaki ilişki dolaylı biçimde vurgulanır. |
Soru: 2) Şimdiye kadar edindiğiniz bilgilerden ve yukarıdaki tabloda yaptığınız tespitlerden hareketle sözlü gelenekle ilgili genellemeleri yazınız. Yazdığınız genellemeleri arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: Sözlü gelenek ürünleri toplumun ortak hafızasında yaşar ve nesilden nesile sözlü aktarım yoluyla ulaşır. Dönemin yaşam tarzı, doğa koşulları, değerleri ve inançları bu ürünlerde iz bırakır. Ezgi, tekrar, uyak ve ritim anlatılanların daha kolay hatırlanmasını sağlar. Sözlü aktarım devam ettikçe aynı ürünün farklı şekilleri de ortaya çıkabilir.
Soru: 3) Koşuğun ve Lisan adlı şiirin içeriğini nasıl bir görselle yansıtmak isterdiniz? Gerekçelendirerek açıklayınız. Örnek cevap: Koşuğu, karlı dağlardan akan suların çevresinde yeni açmış çiçeklerin ve yaylaya yönelen hayvanların bulunduğu bir resimle anlatırdım. Lisan için ise farklı insanların aynı Türkçe sözcükleri kullanarak iletişim kurduğu bir görsel hazırlardım. Böylece iki şiirin temel düşüncesi görsel olarak birbirinden kolayca ayrılabilirdi.
10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları
Sıra Sizde
Soru: Aşağıda verilen şiirleri içerik, şekil, ahenk, dil ve üslup özellikleri bakımından inceleyerek Türk şiirinin değişim ve dönüşümüyle ilgili çıkarımlarda bulununuz. Yaptığınız çıkarımları değerlendirme bölümüne yazınız. Örnek cevap: Verilen örnekleri karşılaştırdığımızda şiir dilinin, biçiminin ve anlatım anlayışının dönemlere göre farklılaştığı; buna karşılık doğa, insan yaşamı ve ahenk arayışı gibi unsurların Türk şiirinde uzun süre devam ettiği görülmektedir.
| Örnek | İçerik ve şekil | Ahenk | Dil ve üslup |
|---|---|---|---|
| Eski Türk Şiiri - Anonim | Avcılıkla ilgili bir olay kısa dizeler ve dörtlük biçiminde anlatılmıştır. | Düzenli söyleyiş ve dize sonlarındaki ses yakınlıkları ritim oluşturur. | Eski Türkçe kelimeler kullanılmış; anlatım somut, hareketli ve doğrudandır. |
| Dadaloğlu | Binboğa'nın tabiat güzellikleri halk şiirine özgü dörtlük ve hece düzeniyle anlatılır. | Uyak, ölçü ve ses tekrarları belirgindir. | Sade, güçlü ve halk söyleyişine yakın bir anlatım vardır. |
| Şeyh Gâlib | Baharın gelişi Divan şiirine özgü yapı ve aruz ölçüsü içerisinde ele alınır. | Aruz ve sanatlı ses düzeni şiire musiki kazandırır. | Arapça-Farsça kelime ve tamlamaların yoğun olduğu süslü ve sanatlı bir dil görülür. |
| Âşık Veysel | Doğadaki canlılık halk şiiri geleneğine bağlı dörtlük ve hece ölçüsüyle işlenir. | Tekrar, uyak ve ses benzerlikleri ahengi destekler. | İçten, yalın ve halkın konuşmasına yakın bir Türkçe kullanılır. |
| Cahit Sıtkı Tarancı | Baharın gelişi modern bir şiir anlayışıyla ancak düzenli dörtlük ve 11'li hece ölçüsüyle anlatılmıştır. | Hece ölçüsü, uyak ve akıcı ses düzeni şiiri ritmik hâle getirir. | Açık, güncel ve canlı bir Türkçe ile gözleme dayalı bir anlatım kullanılmıştır. |
Soru: Türk şiirindeki değişim ve dönüşümle ilgili değerlendirmem: Örnek cevap: Türk şiiri eski dönemlerden günümüze gelirken kelime kadrosu, kullanılan ölçüler, nazım biçimleri ve üslup bakımından önemli değişiklikler yaşamıştır. Eski Türk şiiri ve halk şiirinde topluma yakın, sözlü aktarımı kolaylaştıran bir anlatım görülürken Divan şiirinde sanatlı ve yoğun bir dil ortaya çıkmıştır. Modern dönemde ise daha açık ve güncel Türkçe yaygınlaşmıştır. Buna rağmen ritim, ses uyumu ve insanın doğayla ilişkisini şiir yoluyla anlatma isteği farklı dönemlerde varlığını korumuştur.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
SORU & CEVAP
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.