9. Sınıf MEB Biyoloji 30. Sayfa Cevapları

9. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları, Bilim Etiği konusuna girişte verilen Human Challenge örneğini bireysel haklar ve toplum sağlığı bakımından değerlendiren örnek cevaplarla hazırlanmıştır.

9. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları

1.3. Bilim Etiği - Konuya Başlarken

Sayfadaki olayda araştırmacılar, COVID-19'un bulaşma özelliklerini daha hızlı inceleyebilmek amacıyla sağlıklı gönüllülere kontrollü ortamda virüs vermiştir. Katılımcılar yüksek güvenlik koşullarında takip edilmiş ve araştırmaya ayırdıkları zaman ile üstlendikleri risk karşılığında ödeme almıştır. Bu durum, bilimsel araştırmalarda toplumsal yararın ne ölçüde bireysel risk alınmasını haklı gösterebileceği sorusunu ortaya çıkarmaktadır.

Soru: 1. “Human Challenge” yönteminde katılımcılara yüksek miktarda ödeme yapılması ve sağlıklı bireylerin bilerek enfekte edilmesi, gönüllü onamı ve adalet ilkeleri açısından hangi riskleri ortaya çıkarabilir? Bu durumun gönüllülerin kararını etkileyip etkilemediğini değerlendiriniz. Örnek cevap: Gönüllülere yüksek ödeme yapılması bazı kişilerin sağlık açısından karşılaşabilecekleri tehlikeleri yeterince değerlendirmeden araştırmaya katılmalarına yol açabilir. Özellikle maddi ihtiyacı fazla olan bir kişi için ödeme, karar vermede çok güçlü bir etken hâline gelebilir.

Bu nedenle gönüllülerin araştırmanın amacı, uygulanacak işlemler ve karşılaşabilecekleri riskler konusunda ayrıntılı biçimde bilgilendirilmesi gerekir. Katılım kararı baskı altında olmadan ve kişinin özgür iradesiyle verilmelidir. Adalet açısından da riskli araştırmalara katılımın yalnızca belirli veya ekonomik açıdan dezavantajlı grupların üzerinde yoğunlaşmamasına dikkat edilmelidir.

Soru: 2. Pandemi gibi küresel ölçekte acil durumlarda aşının daha kısa sürede geliştirilebilmesi amacıyla etik kuralların esnetilmesi ya da bazı araştırma aşamalarının hızlandırılması etik açıdan savunulabilir mi? Görüşünüzü bireysel haklar ile toplumsal yarar arasındaki dengeyi dikkate alarak açıklayınız. Örnek cevap: Salgın dönemlerinde hızlı sonuç alınması çok sayıda insanın korunmasına katkı sağlayabileceği için araştırma süreçlerinin mümkün olduğunca verimli yürütülmesi uygun olabilir. Fakat hız kazanmak amacıyla insanların temel haklarını veya güvenliğini göz ardı etmek doğru değildir.

Bazı işlemler daha kısa sürede yürütülebilir ancak gönüllünün bilgilendirilmesi, özgürce onay vermesi ve karşılaşabileceği risklerin en aza indirilmesi gibi ilkeler korunmalıdır. Toplumun yararı önemli olsa da bu yarar, araştırmaya katılan bireylerin gereksiz veya açıklanmamış risklere maruz bırakılmasını haklı göstermez. En uygun yaklaşım, bilimsel çalışmayı hızlandırırken etik güvenceleri korumaktır.

Sonuç: Bilimsel etik, araştırmaların yalnızca ne kadar yararlı sonuç üreteceğiyle değil, bu sonuçlara ulaşılırken insan haklarına ve gönüllülerin güvenliğine nasıl davranıldığıyla da ilgilidir. Acil durumlar araştırma hızını artırabilir ancak etik sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.

9. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları - Bilim Etiği

9. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları

1.3. Bilim Etiği - Konuya Başlarken