9. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 33 Cevapları, Canlıların Ortak Özellikleri bölümüne girişte öğrencilerin daha önce öğrendikleri canlılık kavramlarını karşılaştırmalarına ve farklı canlı grupları arasındaki ortak noktaları belirlemelerine yardımcı olmaktadır.
9. Sınıf MEB Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 33 Cevapları
1.4. Canlıların Ortak Özellikleri - Konuya Başlarken
Gridde Hareket etme (1), Üreme (2), Solunum (3), Boşaltım (4), Beslenme (5), Büyüme (6) ve Uyaranlara Tepki (7) kavramları verilmiştir. Aşağıdaki ifadeler bu kavramların numaralarıyla eşleştirilir.
Soru: a) Canlının yaşamını sürdürebilmesi için zorunlu değildir. Cevap: 2 - Üreme. Bir canlı üremeden yaşamını sürdürebilir; üreme esas olarak türün devamını sağlar.
Soru: b) Üretici ve tüketici canlılarda görülen en ayırt edici özelliktir. Cevap: 5 - Beslenme. Üretici canlılar ihtiyaç duydukları besinleri sentezleyebilirken tüketiciler organik besinleri dış çevreden alır.
Soru: c) Çiçekli ve çiçeksiz bitkiler için farklı olabilecek özelliktir. Cevap: 2 - Üreme. Bitki gruplarının üreme yapıları ve üreme biçimleri birbirinden farklı olabilir.
Soru: ç) Yoğurt bakterileri ve mayada ortak olan özelliktir. Cevap: 3 - Solunum. Her ikisi de yaşamlarını sürdürebilmek için enerji elde etmeye yönelik hücresel enerji üretim süreçleri gerçekleştirir.
Soru: d) Canlılarda doğrudan gözlemlenebilen özelliktir. Cevap: 1 - Hareket etme. Canlılarda hareket uygun koşullarda doğrudan gözlenebilen özelliklerden biridir.
Soru: Çevrenizdeki canlıları birbirinden ayıran özellikler neler olabilir? Örnek cevap: Çevremizdeki canlıları şekilleri, büyüklükleri, hücresel yapıları, yaşam alanları, beslenme ve hareket biçimleri, büyüme özellikleri ve üreme yöntemleri bakımından birbirinden ayırabiliriz. Bir tavşan aktif olarak yer değiştirirken bitkiler bulundukları yere bağlı yaşar. Bitki, mantar ve hayvanların beslenme biçimleri de birbirinden farklıdır.
Soru: Canlılarda gözlenen bazı özellikler cansızlarda da gözlenebilir mi? Örnek cevap: Bazı özellikler benzer şekilde görülebilir. Örneğin rüzgârın sürüklediği bir yaprak veya hareket eden araç yer değiştirebilir; bazı cansız yapılar zaman içinde büyüklük değişimi gösterebilir. Fakat bu durumlar canlıların kendi hücresel ve metabolik faaliyetleri sonucu gerçekleşen yaşamsal süreçlerle aynı değildir. Bu nedenle canlı olup olmadığına karar verirken özellikler birlikte değerlendirilmelidir.
Soru: Aşağıdaki görsellerde sırasıyla bakteri, bitki, mantar ve hayvan örneklerine yer verilmiştir. Bu canlılarda ortak olarak gözlenen özellikleri arkadaşlarınızla tartışınız ve bu özellikleri listeleyiniz. Örnek cevap:
Görsellerdeki Salmonella bakterisi, menekşe, şapkalı mantar ve tavşanın yapıları birbirinden farklı olsa da hepsi canlıdır.
Ortak canlılık özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Hücrelerden oluşurlar.
• Yapılarında belirli bir düzen ve organizasyon vardır.
• Beslenme gerçekleştirirler.
• Enerji üretir ve kullanırlar.
• Metabolik faaliyetlere sahiptirler.
• Atık maddeleri uzaklaştırırlar.
• Büyür ve gelişirler.
• Türün devamına yönelik üreme özelliğine sahiptirler.
• Çevresel uyarılara tepki verirler.
• İç ortamlarının dengesini korumaya çalışırlar.
Sonuç: Bakteriden hayvana kadar canlılar görünüş ve yaşam biçimi bakımından büyük farklılıklar gösterebilir. Buna rağmen yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlayan temel süreçlerin önemli bir bölümü ortaktır.
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.