11. Sınıf Kimya MEB Sayfa 157-163 Cevapları – Denge Nasıl Bozulur?

11. Sınıf Kimya MEB Sayfa 157-163 Cevapları – Denge Nasıl Bozulur?
11. sınıf Kimya Ders Kitabı 157-163. sayfa çözümleri. Derişim, hacim, basınç, sıcaklık ve katalizörün dengeye etkileri; araştırma soruları ve yansıtma cevapları.

11. sınıf MEB Kimya Ders Kitabı 157-163. sayfalarda kimyasal dengeyi etkileyen değişkenler incelenmektedir. Denge Nasıl Bozulur etkinliğindeki bütün cevap alanları ve yansıtma soruları aşağıda hazırlanmıştır.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 157 Cevapları

Konuya Başlarken

Soru: Dengedeki bir sistemin koşulları değiştirilirse denge etkilenir mi? Kısa Cevap: Etkilenebilir. Dengeyi bozan bir değişiklik yapıldığında sistem yeniden dengeye ulaşacak şekilde tepki verir.

Soru: Dengedeki bir sistem hangi durumlardan etkilenir? Kısa Cevap: Derişim, sıcaklık ve gaz sistemlerinde hacim-basınç değişimleri dengeyi etkileyebilir. Katalizörün etkisi denge konumuna değil, dengeye ulaşma hızınadır.

Soru: Dengedeki bir sisteme etki edildiğinde denge bu duruma nasıl tepki verir? Kısa Cevap: Sistem, değişikliğin etkisini azaltan yönü destekleyerek yeni denge kurar.

2.9. Etkinlik – Denge Nasıl Bozulur?

Soru 1: Görselleri verilen olayların gerçekleşme nedenini denge ile ilişkilendiriniz ve gerekçelerinizi açıklayınız. Kısa Cevap: İlk iki olay, sıcaklığın çözünürlük ve erime üzerindeki etkileriyle açıklanır.

  • Balıkların yüzeye çıkması – Nedeni: Sıcak suda çözünmüş oksijenin azalması. Gerekçe: Su ısındıkça oksijenin çözünürlüğü genellikle düşer; balıklar yüzeye yakın yerlerde oksijen arar.
  • Buzulların azalması – Nedeni: Isınmayla erimenin artması. Gerekçe: Erime ısı alan bir değişimdir; sıcaklık artışı sıvı su oluşumunu destekler.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 158 Cevapları

1. Görsellerin Açıklanması – Devamı

Soru 1 – Devamı: Soğuk havada bataryaların daha hızlı tükenmesi ve camda buğu oluşmasının neden ve gerekçelerini yazınız. Kısa Cevap: Soğuk, bataryadaki süreçleri yavaşlatır; camda ise su buharı yoğunlaşır.

  • Batarya – Nedeni: İyon hareketinin yavaşlaması ve kullanılabilir kapasitenin düşmesi. Gerekçe: Düşük sıcaklıkta iç direnç artabilir; ısıtma da enerji harcar. Olayı yalnız denge kaymasıyla açıklamak yeterli değildir.
  • Buğu – Nedeni: Su buharının soğuk cama temas ederek sıvılaşması. Gerekçe: Cam çiy noktasından soğuksa su, damlacıklar hâlinde yüzeyde birikir.

Soru 2: Farklı fikirlere açık olmanın ve merak duygusunu izlemenin bilimsel gelişime katkıları nelerdir? Kısa Cevap: Yeni açıklamalar üretmeyi ve düşünceleri kanıtlarla geliştirmeyi sağlar. Örnek Cevap: Bir olayın nedenini merak ettiğimde araştırmaya başlarım. Farklı görüşleri dinlemek, gözden kaçırdığım bir açıklamayı fark etmemi sağlayabilir.

3. Araştırma Sorusu

Soru 3 a: Derişimin dengeye etkisine ilişkin araştırma sorusu oluşturunuz. Kısa Cevap: Eklenen gazın denge miktarlarına etkisi araştırılabilir. Örnek Cevap: PCl₃ + Cl₂ ⇌ PCl₅ + ısı dengesinde sıcaklık ve hacim sabitken Cl₂ miktarı artırılırsa PCl₅ miktarı değişir mi?

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 159 Cevapları

3. Araştırma Soruları – Devamı

Soru 3 b: Hacmin dengeye etkisine ilişkin araştırma sorusu oluşturunuz. Kısa Cevap: Sıkıştırma ve genleşmenin etkisi karşılaştırılabilir. Örnek Cevap: Aynı sıcaklıkta kabın hacmi küçültüldüğünde PCl₅’in denge miktarı artar mı?

Soru 3 c: Basıncın dengeye etkisine ilişkin araştırma sorusu oluşturunuz. Kısa Cevap: Basınç değişimiyle gaz mol sayısı ilişkisi araştırılabilir. Örnek Cevap: Sabit sıcaklıkta genleşmeyle basınç düşürülürse sistem daha çok gaz molü bulunan tarafa yönelir mi?

Soru 3 ç: Sıcaklığın dengeye etkisine ilişkin araştırma sorusu oluşturunuz. Kısa Cevap: Isıtma ve soğutmanın ürün oluşumuna etkisi incelenebilir. Örnek Cevap: PCl₅ oluşumu ısı verdiğine göre sistem soğutulduğunda ürün miktarı artar mı?

Soru 3 d: Katalizörün dengeye etkisine ilişkin araştırma sorusu oluşturunuz. Kısa Cevap: Katalizörlü ve katalizörsüz sistemlerin denge süreleri karşılaştırılabilir. Örnek Cevap: Aynı başlangıç koşullarında katalizör kullanmak dengeye ulaşmayı hızlandırır mı; son bileşim aynı kalır mı?

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 160 Cevapları

4. Hipotez Oluşturma

Soru 4: Derişim, hacim, basınç, sıcaklık ve katalizörün dengeye etkisine ilişkin hipotezler oluşturunuz. Kısa Cevap: PCl₃(g) + Cl₂(g) ⇌ PCl₅(g) + ısı sistemi için test edilebilir tahminler kurulmalıdır. Örnek Cevap: Beş değişken için hipotezlerim aşağıdadır.

  • Derişim: Cl₂ artırılırsa daha fazla PCl₅ oluşur.
  • Hacim: Sıcaklık sabitken hacim artarsa denge tepkenlere kayar.
  • Basınç: Sıkıştırmayla basınç yükseltilirse ürünler yönü desteklenir.
  • Sıcaklık: Soğutma, ısı veren ileri yönü destekler.
  • Katalizör: Denge bileşimi aynı kalırken dengeye ulaşma süresi kısalır.

5-6. Araştırma ve Çıkarımlar

Soru 5: Değişkenlerin dengeye etkisine ilişkin deney videolarını güvenilir kaynaklardan araştırınız. Kısa Cevap: Kaynağı belli, işlem koşulları açıklanan ve değişkenlerin ayrı ayrı incelendiği videolar seçilmelidir. Örnek Cevap: Deney araştırmamda derişim, sıcaklık ve hacim etkilerini ayrı ayrı ararım. Açıklamaları kontrol etmek için Khan Academy’nin kimyasal denge derslerinden yararlanırım.

Yardımcı ders kaynağı: Khan Academy – Kimyasal Denge Videoları. Deney gözlem notları, öğrencinin izlediği deney videosuna göre tamamlanmalıdır.

Soru 6: Deney videolarının gözlemlerinden elde ettiğiniz çıkarımları yazınız. Kısa Cevap: Denge değişimi, uygulanan etkinin türüne ve tepkimeye bağlıdır. Örnek Cevap: Örnek çıkarım olarak, eklenen maddenin tüketilmesi ve soğutmanın ısı veren yönü desteklemesi yazılabilir. Katalizör ise son bileşimi değil, dengeye ulaşma süresini etkiler.

7. NO₂, NO ve O₂ Dengesi

Verilen tepkime: 2NO₂(g) + ısı ⇌ 2NO(g) + O₂(g).

Soru 7 a: NO eklenmesi ve O₂ çıkarılması dengeyi nasıl etkiler? Kısa Cevap: NO eklenince tepkenlere, O₂ çıkarılınca ürünlere ilerlenir. Açıklama: Sistem NO fazlalığını tüketir veya O₂ eksikliğini azaltır.

Soru 7 b: Hacim artırılırsa veya azaltılırsa sistem nasıl hareket eder? Kısa Cevap: Hacim artışı sağı, hacim azalışı solu destekler. Açıklama: Solda 2, sağda 3 mol gaz vardır. Sonuçlar sabit sıcaklık için geçerlidir.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 161 Cevapları

7. Diğer Değişkenlerin Etkisi

Soru 7 c: Basınç artırılırsa veya azaltılırsa denge nasıl değişir? Kısa Cevap: Sabit sıcaklıkta sıkıştırma ile basınç artarsa sola; genleşmeyle azalırsa sağa kayma olur.

Soru 7 ç: Sıcaklık artırılırsa veya azaltılırsa denge nasıl değişir? Kısa Cevap: Isıtma ürünleri, soğutma tepkenleri destekler. Çünkü ileri yön endotermiktir.

Soru 7 d: Katalizör eklenmesi dengeyi nasıl etkiler? Kısa Cevap: Denge kaymaz. İleri ve geri tepkimeler hızlanır; Kc ve denge derişimleri değişmez.

8. Çarpışma Kuramıyla Yorumlama

Soru 8 a: Derişimin etkisini çarpışma kuramıyla açıklayınız. Kısa Cevap: Derişim artışı taneciklerin karşılaşma sıklığını artırır. NO eklenmesi geri hızı artırır; O₂ çıkarılması geri hızı azaltır. Böylece denge sırasıyla sola ve sağa kayar.

Soru 8 b: Hacmin etkisini çarpışma kuramıyla açıklayınız. Kısa Cevap: Sıkıştırma çarpışmaları artırır, genleşme azaltır. İki yönün hızları farklı etkilenir; verilen tepkimede sıkıştırma sola, genleşme sağa net ilerleme oluşturur.

Soru 8 c: Basıncın etkisini çarpışma kuramıyla açıklayınız. Kısa Cevap: Hacim küçültülerek basınç artırılırsa birim hacimdeki tanecik sayısı ve çarpışmalar artar. Yeni denge az gaz molü bulunan solda desteklenir; genleşmede tersi olur.

Soru 8 ç: Sıcaklığın etkisini çarpışma kuramıyla açıklayınız. Kısa Cevap: Isıtma, aktivasyon enerjisini aşabilen taneciklerin oranını artırır. İki yönün hızları aynı oranda değişmez; bu tepkimede ısı alan ileri yön desteklenir.

Soru 8 d: Katalizörün etkisini çarpışma kuramıyla açıklayınız. Kısa Cevap: Katalizör aktivasyon enerjisi daha düşük bir yol açar. Her iki yönü hızlandırır; denge bileşimini değiştirmez.

9. Le Chatelier İlkesi

Bu adım bir okuma çalışmasıdır. Verilen ilkeye göre sistem, dengeyi bozan etkinin sonucunu azaltacak yönde tepki verir.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 162 Cevapları

10. SO₂, O₂ ve SO₃ Dengesi

Tepkime: 2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g) + ısı.

Soru 10 a: SO₃ eklenmesini, O₂ çıkarılmasını ve derişimin dengeye etkisini Le Chatelier ilkesiyle açıklayınız. Kısa Cevap: Her iki işlemde de sola ilerlenir. Açıklama: SO₃ eklendiğinde fazlası tüketilir; O₂ çıkarıldığında eksilen O₂ oluşturulur. Sistem genel olarak derişim değişiminin etkisini azaltır.

Soru 10 b: Hacmin artırılmasını, azaltılmasını ve hacmin dengeye etkisini açıklayınız. Kısa Cevap: Hacim artırılırsa sola, azaltılırsa sağa kayılır. Açıklama: Genleşme çok gaz molü bulunan tarafı, sıkıştırma az gaz molü bulunan tarafı destekler. Solda 3, sağda 2 mol gaz vardır.

Soru 10 c: Basıncın artırılmasını, azaltılmasını ve basıncın dengeye etkisini açıklayınız. Kısa Cevap: Hacim değiştirilerek basınç artırıldığında sağa, azaltıldığında sola ilerlenir. Açıklama: Sistem basınç artışını gaz mol sayısını azaltarak, basınç düşüşünü gaz mol sayısını artırarak sınırlar.

Soru 10 ç: Sıcaklığın artırılmasını, azaltılmasını ve sıcaklığın dengeye etkisini açıklayınız. Kısa Cevap: Sıcaklık artışı solu, sıcaklık azalışı sağı destekler. Açıklama: İleri yön ısı verir. Sistem ısıtıldığında ısı tüketen, soğutulduğunda ısı üreten yönde ilerler.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 163 Cevapları

Değerlendirme

Soru 1: Değişkenlerin dengeye etkisine ilişkin oluşturduğunuz hipotezlerin geçerliliğini kontrol ediniz. Kısa Cevap: Hipotezler gözlemler ve bilimsel açıklamalarla karşılaştırılır. Örnek Cevap: Hacim etkisini gaz mol sayılarına göre yorumlamam uygundur. Katalizörün ürün miktarını artıracağını düşünmüşsem bu hipotezi düzeltmem gerekir.

Soru 2: Derişim, hacim, basınç, sıcaklık ve katalizör değişkenlerinin dengeye etkisini açıklayınız. Kısa Cevap: Sistem derişim değişimini azaltan yönde ilerler. Sıkıştırma az, genleşme çok gaz molünü; ısıtma endotermik, soğutma ekzotermik yönü destekler. Katalizör dengeyi kaydırmaz. Açıklama: Gaz mol sayıları eşitse sıkıştırma-genleşme dengeyi kaydırmaz. Aynı tepkimenin Kc değerini bu değişkenlerden yalnız sıcaklık değiştirir.

Soru 3: Dengedeki sistemin dış etkilere karşı verdiği tepkilerdeki ortak yönleri açıklayınız. Kısa Cevap: Ortak özellik, dengeyi bozan değişimin etkisini azaltmaktır. Oluşan yeni denge, başlangıçtaki bileşimle aynı olmak zorunda değildir.

2.3. Yansıtma Notu

Soru 1: Hipotezin geçerliliğini kontrol etmek için deney videolarını gözlemlemenin öğrenmeme katkıları nelerdir? Kısa Cevap: Soyut bilgileri gözlenebilir sonuçlarla ilişkilendirmeyi sağlar. Örnek Cevap: Bir değişiklikten sonra oluşan sonucu görmek, tahminimi kontrol etmeme ve yanlış düşüncelerimi düzeltmeme yardımcı olur.

Soru 2: Yeni bilgileri çarpışma teorisi ve Le Chatelier ilkesiyle ilişkilendirmek öğrenme sürecime nasıl katkı sağlar? Kısa Cevap: Olayları tanecik düzeyiyle sistem düzeyinde birlikte açıklamayı sağlar. Örnek Cevap: Derişim değişince çarpışmaların neden değiştiğini ve bunun denge yönüne nasıl yansıdığını birlikte anlayabilirim.

Soru 3: Hangi bölüm yeni bilgilere, çeşitli fikirlere ve argümanlara açık olmam gerektiğini fark etmemi sağladı? Kısa Cevap: Araştırma sonuçlarını yorumlama bölümü bu düşünceyi destekler. Örnek Cevap: Aynı gözleme ilişkin farklı açıklamaları değerlendirmek, ilk tahminime bağlı kalmadan kanıta göre düşünmem gerektiğini gösterir.

Soru 4: Hangi bölüm bilimsel gelişim için merak duygumun peşinden gitmem gerektiğini fark etmemi sağladı? Kısa Cevap: Araştırma soruları hazırlama bölümü merakın önemini gösterir. Örnek Cevap: Katalizörün dengeyi değiştirmeden nasıl hızlandırdığını merak etmek, aktivasyon enerjisini araştırmama yol açar.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf MEB Kimya Ders Kitabı Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.

0
0
0
0
0
0
0
👍
👎
😍
😥
😱
😂
😡
HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan, isimsiz ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.