10. Sınıf Meb Kimya Ders Kitabı Sayfa 200-201 Cevapları

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları (MEB) – Sayfa 200

Kontrol Noktası Cevapları

Soru 1) NaCl, KCl, NH3, KClO3 çözünürlük grafiğine göre

a) 20 °C’de 100 g suda 50 g NH3 ile hazırlanan çözelti

Kısa Cevap: Doymamış çözelti.
Ayrıntılı Cevap: Grafikte 20 °C’de NH3’ün çözünürlüğü 50 g’ın üzerindedir. 50 g NH3, maksimum çözünürlükten düşük kaldığı için çözelti doymamış olarak adlandırılır.

b) 100 g suda 50 g KCl ile hazırlanan doymuş çözelti 50 °C’ye getirilirse

Kısa Cevap: Hayır, adı değişmez; doymuş kalır.
Ayrıntılı Cevap: 50 g KCl’nin doymuş olduğu sıcaklık 50 °C’den daha yüksektir. Çözelti 50 °C’ye soğutulduğunda, KCl’nin çözünürlüğü azalır ve fazla KCl çöker. Çözeltide kalan miktar 50 °C için doymuş durumu sağlar.

c) 20 °C’de 100 g suda 20 g KCl içeren çözelti 10 °C’ye soğutulursa

Kısa Cevap: Doymuş olmaz.
Ayrıntılı Cevap: Grafiğe göre 10 °C’de KCl’nin çözünürlüğü 20 g’dan fazladır. Bu nedenle çözelti doyma noktasına ulaşmaz ve doymamış kalır.

ç) Eşit miktarda çözünenle hazırlanan NaCl ve KClO3’ün doymuş olduğu sıcaklıkta; aynı miktarda çözünenle hazırlanan NH3 ve KCl’yi sınıflandırınız.

Kısa Cevap: NH3: aşırı doymuş, KCl: doymamış.
Ayrıntılı Cevap: NaCl–KClO3’ün aynı çözünürlük değerine ulaştığı sıcaklıkta, alınan eşit çözünen miktarı; NH3 için o sıcaklıkta izin verilen çözünürlüğün üstünde kalır (aşırı doymuş), KCl için ise altında kalır (doymamış).

d) 30 °C’de 100 g suda aşırı doymuş KClO3 çözeltisi hazırlama

Kısa Cevap: Isıt–çöz–yavaş soğut.
Ayrıntılı Cevap: 1) Su 30 °C’nin üstüne ısıtılır. 2) Bu sıcaklıkta doyana kadar KClO3 çözülür. 3) Sarsmadan yavaşça 30 °C’ye soğutulur. Böylece 30 °C için normalden daha fazla KClO3 çözeltide kalır ve aşırı doymuş çözelti elde edilir.

Soru 2) (Tablo) Aşağıda bazı maddelerin 1 atm basınçta farklı sıcaklıklarda 100 g sudaki çözünürlükleri g cinsinden verilmiştir.

Kısa Cevap: Devamı sayfa 201’dedir.
Ayrıntılı Cevap: Verilen tabloya bağlı karşılaştırma/yorum soruları bir sonraki sayfada çözümlenir.

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları (MEB) – Sayfa 201

Kontrol Noktası Cevapları

NaCl, Na₂SO₄ ve KBr iyonlarına ayrıldıkları için elektrolittir; sakkaroz elektrolit değildir. Doygunluk durumu, tablodaki çözünürlük değerleriyle eklenen madde miktarının karşılaştırılmasıyla belirlenir.

Soru: Tablodan yararlanarak aşağıda verilen çözelti örneklerinin elektrolit, elektrolit olmayan, doymamış, doymuş veya aşırı doymuş olma durumunu “✓” işareti ile belirtiniz.

1) Soru: 20 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 35,9 g’dan daha az NaCl eklenerek çözelti hazırlanıyor.

Cevap: Elektrolit ✓ – Doymamış ✓
Açıklama: NaCl elektrolittir. 20 °C’de çözünürlüğü 35,9 g olduğundan daha az miktar doymamış çözelti oluşturur.

2) Soru: 40 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 35,9 g NaCl eklenerek çözelti hazırlanıyor.

Cevap: Elektrolit ✓ – Doymamış ✓
Açıklama: NaCl elektrolittir. 40 °C’de çözünürlüğü 36,4 g olduğu için 35,9 g altında kalır → doymamış.

3) Soru: 20 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 19,5 g Na₂SO₄ eklenerek çözelti hazırlanıyor.

Cevap: Elektrolit ✓ – Doymuş ✓
Açıklama: Na₂SO₄ elektrolittir. 20 °C’de çözünürlük 19,5 g olduğundan tam doygunluk sağlanır.

4) Soru: 20 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 45 g Na₂SO₄ eklenerek çözelti hazırlanıyor. Bu çözelti önce 40 °C’ye ısıtılıyor, ardından 20 °C’ye soğutuluyor.

Cevap: Elektrolit ✓ – Aşırı doymuş ✓
Açıklama: Na₂SO₄ elektrolittir. 40 °C’de çözünürlük 48,8 g olduğu için 45 g çözünür; çökelme olmadan 20 °C’ye soğutulursa aşırı doymuş olur.

5) Soru: 20 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 201,9 g C₁₂H₂₂O₁₁ eklenerek çözelti hazırlanıyor.

Cevap: Elektrolit olmayan ✓ – Doymuş ✓
Açıklama: Sakkaroz elektrolit değildir. 20 °C’de çözünürlük 201,9 g olduğundan çözelti doymuş kabul edilir.

6) Soru: 20 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 65,3 g KBr eklenerek çözelti hazırlanıyor.

Cevap: Elektrolit ✓ – Doymuş ✓
Açıklama: KBr elektrolittir. 20 °C’de çözünürlüğü 65,3 g → doymuş.

7) Soru: 20 °C sıcaklıkta 100 g su içerisine 70 g KBr eklenerek çözelti hazırlanıyor.

Cevap: Elektrolit ✓ – Doymuş ✓
Açıklama: KBr elektrolittir. 70 g, çözünürlükten (65,3 g) fazla olduğu için fazla katı çözünmez, çözelti doymuş kalır.